Pedagogiek
Onderzoek naar schermgebruik in opvang: ‘Niet alles wat je met de ouderapp kan, moet je doen’
Ouderapps zijn niet meer weg te denken uit de kinderopvang. Maar wat betekent het gebruik van schermen voor de dagelijkse praktijk, voor pedagogisch professionals én voor kinderen? De Vlaamse onderzoeker An Piessens onderzocht samen met collega Leen Dom het gebruik van digitale registratie in de kinderopvang. ‘We zagen dingen waarbij we ons afvroegen: is dit nodig?’
Van beeldend kunstenaar tot pedagogisch coach op de ouderparticipatie-crèche
Op de Joop Gilliamse ouderparticipatiecrèche staan geen pedagogisch professionals op de groep. Joost Visser is de enige met een opleiding op zak en hij is er bewust níet om de kinderen te begeleiden, maar de ouders.
‘We zijn de enige jongens in de klas, maar voelen ons op onze plek in de kinderopvang’
Dat er meer mannen in de kinderopvang mogen werken, hebben we al vaker betoogd. Vandaar dat we eens langsgingen bij de nieuwe generatie pedagogisch professionals. Niek en Zobra doen de opleiding Gespecialiseerd pedagogisch medewerker. Wat voegen ze toe aan de kinderopvang? We vroegen het ze.
Toename in ‘hardhandige handelingen, kleineren en duwen en trekken’
Niet eerder telde de Vertrouwensinspectie zoveel dossiers over psychisch geweld als in 2025: het waren er 91, blijkt uit het jaarlijkse rapport. Ook het aantal dossiers over fysiek geweld steeg: van 200 naar 246. Een belangrijk verschil is dat psychisch geweld niet aangifteplichtig is. Met andere woorden: een kind dat emotioneel mishandeld wordt, kan weinig verwachten.
‘Diversiteit is hier zo vanzelfsprekend dat het geen issue is’
Mannen op de groep, voor de één een actueel issue, voor de ander niet meer dan normaal. We spraken Marijke Koekkoek, directeur Pedagogiek en Kwaliteit van Humankind, de inclusieve organisatie in kinderopvang en ontwikkeling: ‘6,3 procent van onze medewerkers identificeert zich als man. Wij nemen mensen aan omdat ze goed zijn in hun werk. Natuurlijk zien wij mannen als een belangrijk rolmodel, en dat zijn vrouwen ook.’
Kinderen die je bijblijven: ‘Vanaf dag één verzette hij zich en schopte, vaak letterlijk, overal tegen aan’
‘Het is nu de derde keer dat je iemand hebt geslagen tijdens het buitenspelen. Je blijft de rest van de middag maar binnen, want het lukt jou niet om zonder toezicht buiten te spelen.’ ‘Ik ga écht niet de hele middag binnen zitten!’ ‘Ik ga niet met je in discussie, je blijft nu gewoon hier.’ Ik draai me om en loop naar de keuken. Even later hoor ik een keiharde knal en gerinkel van glas.
Auw of aandacht? Wanneer is er meer aan de hand?
Sommige kinderen komen voor ieder pijntje naar je toe. Anderen slikken hun tranen liever in en doen alsof er niets aan de hand is. Voor professionals kan dat best een dilemma zijn. Heeft Kenji echt last van zijn buik, of wil hij gewoon iets meer aandacht? En Floortje viel wel heel hard van dat klimrek, maar blijft volhouden dat ze nergens last van heeft. Waarom reageren kinderen zo verschillend en hoe kom je erachter wat er werkelijk speelt?
Tweetalige kinderboeken: ‘Laat zien dat je hun taal waardeert en respecteert’
Bij steeds meer kinderopvanglocaties groeit de aandacht voor meertaligheid. Niet alleen omdat groepen meer divers worden, maar ook omdat pedagogisch professionals zien hoeveel rijkdom het oplevert als kinderen al jong in aanraking komen met meerdere talen. Tweetalige kinderboeken kunnen daarin een mooie rol spelen.
Grensoverschrijdend gedrag
Helaas komt grensoverschrijdend gedrag niet alleen voor onder volwassenen, maar ook onder kinderen. En dus ook op de bso. Dit kan ver gaan, denk aan mishandeling of (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Het kan leiden tot flink wat emoties bij kinderen en ouders. Hoe handel je dan?
Willen ouders wel dat de kinderopvang zich bemoeit met de opvoeding?
Pedagogisch professionals zijn een cruciaal onderdeel van de pedagogische basis, samen met ouders en andere volwassenen in het leven van een kind. Hoe zog je voor samenwerking tussen de verschillende opvoeders? En willen ouders eigenlijk wel dat de kinderopvang zich 'bemoeit' met de opvoeding? Marielle Balledux, expert opvoeden en opgroeien van het NJi, geeft antwoord.
Over pedagogiek
Pedagogische keuzes in de kinderopvang
De vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven vormen de basis van de kinderopvang. Maar daarmee is de branche er nog niet. Want waartoe dient de kinderopvang en hoe doe je dat: een goede pedagogische leefomgeving bieden aan het jonge kind en dat vaak in een wisselende groep? De Pedagogische kaders en het Pedagogisch curriculum geven houvast.
