Pedagogiek

Groene kinderopvang
FONK natuureducatie

FONK: ‘Natuur is dé plek voor een kind om te groeien’

De natuur als dé leeromgeving waarin kinderen en jongeren zich optimaal kunnen ontwikkelen: dat is de gedachte achter het nieuwe natuureducatieprogramma FONK. Een school in Brabant heeft het programma als proef in gebruik genomen, maar de bedoeling is dat FONK voor alle basisscholen en kinderdagverblijven beschikbaar wordt.

Rollenspel: Drie rollen voor professionals

Peuters en kleuters vinden rollenspel vaak leuk. Maar wat is jouw rol in een rollenspel? Aafke Bouwman (expert Jonge Kinderen en Taal bij CPS) stelt dat je als professional drie rollen kunt hebben bij het begeleiden van fantasiespel.

8 Tips om vriendschappen te stimuleren

Bij kinderopvangorganisatie Partou wordt bovenmatig aandacht besteed aan het stimuleren van vriendschappen. Zeker tijdens de jaarlijkse Vriendjesweek die de kinderopvangorganisatie organiseert. Ze delen 8 handige tips om vriendschappen bij kleine kinderen (0-4 jaar) te stimuleren.

Kinderen die buiten de groep vallen

Selma is een rustig kind. Zo rustig dat je haar soms bijna vergeet. Ze zit ’t liefst aan tafel te puzzelen en buiten rijdt ze rondjes op de fiets. Ze heeft nauwelijks contact met de andere kinderen.

Kinderen die niet spelen

Een peuter speelt dat hij een gevaarlijke leeuw is. ‘WHOEAAAA’ roept hij tegen iedereen die hij in de groep tegenkomt. Een van de kinderen schrikt en begint te huilen. De gevaarlijke leeuw draait zich om en zegt met een lief stemmetje: ‘Het was niet echt hoor.’ Dan wandelt hij als een stoere leeuw weer verder.

Een bijtende dreumes of peuter in je groep

Al zit je er vlakbij, het gebeurt in een oogwenk: een kind wordt gebeten. Een nare situatie die je ’t liefst had willen voorkomen. Hoe ga je hiermee om? Hoe zorg je ervoor dat het bijten stopt? Je kunt het niet helemaal voorkomen, maar de tips in dit artikel helpen je op weg.
Pedagogiek

Blog Simon Hay – Nieuwjaarswens

Onthaasten, een betere werk-privé balans en meer bezig zijn met de zaken die er écht toe doen: dat waren zo’n beetje de goede voornemens die ik hoorde aan het begin van 2018. Maar hoe maak je hier nou echt een keer werk van?
Pedagogiek

Blog Romy de Moor – Een grote stoere jongen

Als Maarten moet plassen wil hij van pedagogisch medewerker Romy weten of zij hem ook een grote jongen vindt. Dat vindt ze, maar even later blijkt dat grote jongens ook heel lief en klein kunnen zijn.
Pedagogiek

‘Dreumes trekt steeds aan haren’

Vraag Daniek: ‘Björn (14 maanden) trekt regelmatig aan de haren van andere kinderen. Dit gebeurt soms zomaar uit het niets, of wanneer hij speelgoed wil hebben. Hoe kan ik hem leren anders te reageren? Antwoord Marieke Grijpink ‘Laat ik voorop stellen dat Björn dit niet expres doet. Hij is pas 14 maanden en gedraagt zich […]
Pedagogiek
Zelfbeeld-Fotolia.jpg

Sociale relaties cruciaal bij vormen zelfbeeld

Kinderen hebben vanaf hun eerste jaar een zelfbeeld, maar al snel ontstaan er verschillen in hoe kinderen zichzelf zien. Hoe kan dat en wat heeft daar invloed op?

Over pedagogiek

Pedagogische keuzes in de kinderopvang

De vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven vormen de basis van de kinderopvang. Maar daarmee is de branche er nog niet. Want waartoe dient de kinderopvang en hoe doe je dat: een goede pedagogische leefomgeving bieden aan het jonge kind en dat vaak in een wisselende groep? De Pedagogische kaders en het Pedagogisch curriculum geven houvast.

Lees meer

Pedagogiek

Pedagogische beleidsplannen in de kinderopvang lijken soms inwisselbaar. Hier moeten de nieuwe eisen die de Wet IKK aan kinderopvangorganisaties stelt een einde aan maken. Het pedagogisch beleidsplan is vanaf 2018 een belangrijke graadmeter van pedagogische afwegingen die een kinderopvangorganisatie maakt. Dit kan zowel voor ouders als voor de inspectie bepalend zijn in hun oordeel over een organisatie.

In de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang staat dat de vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven geconcretiseerd moeten worden in het pedagogisch beleidsplan. In een algemene maatregel van bestuur (amvb) is nu letterlijk uitgeschreven wat hiermee bedoeld wordt.

Pedagogische doelen

De concrete uitwerking van de vier bekende pedagogische doelen voor de kinderopvang, zijn voor de dagopvang, peuterspeelzaalwerk en de bso exact hetzelfde geformuleerd. Wel moet er in de uitwerking rekening gehouden worden met de ontwikkelingsfase waarin kinderen zich bevinden. Daarom staat er dat er op de groepen:

– op een sensitieve en responsieve manier met kinderen wordt omgegaan, respect voor de autonomie van kinderen wordt getoond en grenzen worden gesteld aan en structuur wordt geboden voor het gedrag van kinderen, zodat kinderen zich emotioneel veilig en geborgen kunnen voelen;

– kinderen spelenderwijs worden uitgedaagd in de ontwikkeling van hun motorische vaardigheden, cognitieve vaardigheden, taalvaardigheden en creatieve vaardigheden, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger te functioneren in een veranderende omgeving;

– kinderen worden begeleid in hun interacties, waarbij hen spelenderwijs sociale kennis en vaardigheden worden bijgebracht, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger relaties met anderen op te bouwen en te onderhouden, en

– kinderen worden gestimuleerd om op een open manier kennis te maken met de algemeen aanvaarde waarden en normen in de samenleving met het oog op een respectvolle omgang met anderen en een actieve participatie in de maatschappij.

Toezichthouder

De concretisering van de pedagogische doelstellingen is niet alleen van belang voor professionals en ouders, maar ook voor het gesprek over de praktijkobservatie tussen de houder en de toezichthouder. De huidige uitwerking van de vier pedagogische doelen alleen, vormde in de praktijk te weinig basis voor een goed gesprek over pedagogische kwaliteit. Het is belangrijk om te vermelden dat ouders mee mogen praten over het pedagogisch beleid en hierover advies mogen uitbrengen. Kinderopvangorganisaties dienen minstens één keer per jaar overleg te voeren met de oudercommissie over het pedagogische beleid.

Doorlopende ontwikkelingslijnen

Ook wordt met de Wet IKK ingezet op betere doorlopende ontwikkelingslijnen. Dit enigszins holle begrip krijgt handen en voeten in de uitwerking van deze nieuwe kwaliteitsmaatregel voor de kinderopvang. Om te beginnen wordt geëist dat in het pedagogisch beleidsplan te lezen is hoe kinderen worden gevolgd in hun ontwikkeling en hoe er wordt gestreefd naar een doorlopende ontwikkellijn met de buitenschoolse opvang en/of de school.

Pedagogisch kaders

Vanaf 2010 zijn vier verschillende Pedagogisch kaders uitgebracht: voor de dagopvang, bso en gastouderopvang. En er is een Pedagogisch kader Diversiteit. De Pedagogisch kaders bieden pedagogisch medewerkers een concrete uitwerking van de pedagogische doelen. Er staan theoretische hoofdstukken in en praktische hoofdstukken waarbij de theorie is uitgewerkt in de aanpak van praktische situaties.

Het gebruik van de Pedagogisch kaders voor de kinderopvang kan beter. De boeken, zowel uitgebracht voor de dagopvang, de bso als de gastouderopvang, worden vooral incidenteel gebruikt. Dit blijkt uit een enquête onder pm’ers en gastouders die de Stichting BKK heeft laten houden.

Pedagogisch kader 0-4 jaar

De 546 respondenten van de BKK-enquête vinden het in meerderheid nuttig dat het Pedagogisch kader verder ontwikkeld wordt, ook al maken ze nu nog weinig gebruik van het boek. Het Pedagogisch kader voor 0-4 jaar (het eerste deel) is het bekendst onder de respondenten. BKK, die de boeken beschikbaar stelde, concludeert dat het Pedagogisch kader niet zo veel wordt gebruikt als ze zouden wensen.

Digitale editie

Pm’ers en gastouders hebben de wens dat het Pedagogisch kader digitaal wordt gemaakt, met een online zoek-database als handige toepassing. Ook willen ze er meer les in krijgen. 36 procent van de respondenten zijn gastouders, 28 procent werkt in een kinderdagverblijf en 10 procent werkt op de bso. De meeste respondenten zijn mbo-opgeleid en werken al langer dan zeven jaar in de kinderopvang.

Pedagogisch curriculum

In 2017 verscheen het Pedagogisch curriculum. Dit werk biedt de theoretische achtergrond bij de pedagogische doelen binnen de Wet IKK. Deze kan gebruikt worden bij het schrijven van de pedagogische beleidsplannen.

Uitgelicht congres

Openingscongres Week van het Jonge Kind

ReeHorst