Pedagogiek

Groene kinderopvang
FONK natuureducatie

FONK: ‘Natuur is dé plek voor een kind om te groeien’

De natuur als dé leeromgeving waarin kinderen en jongeren zich optimaal kunnen ontwikkelen: dat is de gedachte achter het nieuwe natuureducatieprogramma FONK. Een school in Brabant heeft het programma als proef in gebruik genomen, maar de bedoeling is dat FONK voor alle basisscholen en kinderdagverblijven beschikbaar wordt.
Pedagogiek
hoe-praat-je-met-jonge-kinderen-over-seksualiteit-en-intimiteit

Hoe praat je met jonge kinderen over seksualiteit en intimiteit?

Wanneer is het beste moment om over seks te praten met (jonge) kinderen? En begint seksuele opvoeding al op babyleeftijd? Deze en andere vragen uit de praktijk legt Joyce Blauwhoff voor aan pedagoog Annemiek Waage in een podcast over de seksuele ontwikkeling van jonge kinderen.
Pedagogiek

Bekijk het januari/februari-nummer van Kinderopvang

Het januarinummer 2019 van tijdschrift Kinderopvang is verschenen. De artikelen en rubrieken uit dit nummer zijn nu ook digitaal te lezen (alleen voor abonnees).
Pedagogiek

‘Hoe reageer ik op kinderen die schelden met ”homo”?’

Wanneer iemand iets niet kan of durft, wordt hij of zij door oudere kinderen in de buitenschoolse opvang waar Katja werkt uitgescholden voor ''homo''. Katja weet niet hoe ze hierop moet reageren en vraagt pedagoog Marieke Grijpink om raad.
Pedagogiek
Kusje geven bij het afscheid.jpg

‘Kinderen moeten van ouders kusje geven’

Pm'er Bas merkt dat ouders hun kinderen adviseren hem een kus te geven bij het afscheid. Ook als ze dat niet willen.
Pedagogiek
'Bijna unaniem ging iedereen voor schattig en een enkeling die toch voor 'suggestief' ging

Blog Monika Katinger – Kinderen en seksualiteit

Schattig of suggestief? Met deze vraag heeft Channah Zwiep, docent aan de Universiteit van Amsterdam, pedagoge en deskundige op het gebied van seksuele ontwikkeling en opvoeding van jonge kinderen, het debat over seksualiteit bij kinderen ingeleid.
Pedagogiek

Channah Zwiep – Bloemetjes en bijtjes

Wist je dat: o het woord ‘piemel’ het vaakst gebruikt wordt voor het mannelijk geslachtsdeel?o kleuters willen weten hoe de baby uit de buik komt?o pasgeboren baby’s spontaan een erectie kunnen hebben?o achtjarigen al genoeg van internet weten om naar porno te zoeken?o peuters tegen hun beer ‘rijen’ en daarbij kunnen klaarkomen?o er een hoop […]
Pedagogiek

Handige links

Meer weten over pedagogische kwaliteit in de kinderopvang? Ga ook eens naar: Expertisecentrum ECO3 (Ontwikkeling, Opvang en Onderwijs) Stichting Bureau Kwaliteit Kinderopvang (BKK) Pedagogisch bureau Kind & Zo (over seksualiteit en lichamelijkheid) Web-tv Kinderopvangpedagogiek (Het pedagogisch kader online leren) De Kinderopvangacademie (e-learning, workshops en cursussen) CED Groep (Educatief Centrum) Expertisecentrum JSO (Jeugd, samenleveing en opvoeding) […]

Over pedagogiek

Pedagogische keuzes in de kinderopvang

De vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven vormen de basis van de kinderopvang. Maar daarmee is de branche er nog niet. Want waartoe dient de kinderopvang en hoe doe je dat: een goede pedagogische leefomgeving bieden aan het jonge kind en dat vaak in een wisselende groep? De Pedagogische kaders en het Pedagogisch curriculum geven houvast.

Lees meer

Pedagogiek

Pedagogische beleidsplannen in de kinderopvang lijken soms inwisselbaar. Hier moeten de nieuwe eisen die de Wet IKK aan kinderopvangorganisaties stelt een einde aan maken. Het pedagogisch beleidsplan is vanaf 2018 een belangrijke graadmeter van pedagogische afwegingen die een kinderopvangorganisatie maakt. Dit kan zowel voor ouders als voor de inspectie bepalend zijn in hun oordeel over een organisatie.

In de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang staat dat de vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven geconcretiseerd moeten worden in het pedagogisch beleidsplan. In een algemene maatregel van bestuur (amvb) is nu letterlijk uitgeschreven wat hiermee bedoeld wordt.

Pedagogische doelen

De concrete uitwerking van de vier bekende pedagogische doelen voor de kinderopvang, zijn voor de dagopvang, peuterspeelzaalwerk en de bso exact hetzelfde geformuleerd. Wel moet er in de uitwerking rekening gehouden worden met de ontwikkelingsfase waarin kinderen zich bevinden. Daarom staat er dat er op de groepen:

– op een sensitieve en responsieve manier met kinderen wordt omgegaan, respect voor de autonomie van kinderen wordt getoond en grenzen worden gesteld aan en structuur wordt geboden voor het gedrag van kinderen, zodat kinderen zich emotioneel veilig en geborgen kunnen voelen;

– kinderen spelenderwijs worden uitgedaagd in de ontwikkeling van hun motorische vaardigheden, cognitieve vaardigheden, taalvaardigheden en creatieve vaardigheden, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger te functioneren in een veranderende omgeving;

– kinderen worden begeleid in hun interacties, waarbij hen spelenderwijs sociale kennis en vaardigheden worden bijgebracht, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger relaties met anderen op te bouwen en te onderhouden, en

– kinderen worden gestimuleerd om op een open manier kennis te maken met de algemeen aanvaarde waarden en normen in de samenleving met het oog op een respectvolle omgang met anderen en een actieve participatie in de maatschappij.

Toezichthouder

De concretisering van de pedagogische doelstellingen is niet alleen van belang voor professionals en ouders, maar ook voor het gesprek over de praktijkobservatie tussen de houder en de toezichthouder. De huidige uitwerking van de vier pedagogische doelen alleen, vormde in de praktijk te weinig basis voor een goed gesprek over pedagogische kwaliteit. Het is belangrijk om te vermelden dat ouders mee mogen praten over het pedagogisch beleid en hierover advies mogen uitbrengen. Kinderopvangorganisaties dienen minstens één keer per jaar overleg te voeren met de oudercommissie over het pedagogische beleid.

Doorlopende ontwikkelingslijnen

Ook wordt met de Wet IKK ingezet op betere doorlopende ontwikkelingslijnen. Dit enigszins holle begrip krijgt handen en voeten in de uitwerking van deze nieuwe kwaliteitsmaatregel voor de kinderopvang. Om te beginnen wordt geëist dat in het pedagogisch beleidsplan te lezen is hoe kinderen worden gevolgd in hun ontwikkeling en hoe er wordt gestreefd naar een doorlopende ontwikkellijn met de buitenschoolse opvang en/of de school.

Pedagogisch kaders

Vanaf 2010 zijn vier verschillende Pedagogisch kaders uitgebracht: voor de dagopvang, bso en gastouderopvang. En er is een Pedagogisch kader Diversiteit. De Pedagogisch kaders bieden pedagogisch medewerkers een concrete uitwerking van de pedagogische doelen. Er staan theoretische hoofdstukken in en praktische hoofdstukken waarbij de theorie is uitgewerkt in de aanpak van praktische situaties.

Het gebruik van de Pedagogisch kaders voor de kinderopvang kan beter. De boeken, zowel uitgebracht voor de dagopvang, de bso als de gastouderopvang, worden vooral incidenteel gebruikt. Dit blijkt uit een enquête onder pm’ers en gastouders die de Stichting BKK heeft laten houden.

Pedagogisch kader 0-4 jaar

De 546 respondenten van de BKK-enquête vinden het in meerderheid nuttig dat het Pedagogisch kader verder ontwikkeld wordt, ook al maken ze nu nog weinig gebruik van het boek. Het Pedagogisch kader voor 0-4 jaar (het eerste deel) is het bekendst onder de respondenten. BKK, die de boeken beschikbaar stelde, concludeert dat het Pedagogisch kader niet zo veel wordt gebruikt als ze zouden wensen.

Digitale editie

Pm’ers en gastouders hebben de wens dat het Pedagogisch kader digitaal wordt gemaakt, met een online zoek-database als handige toepassing. Ook willen ze er meer les in krijgen. 36 procent van de respondenten zijn gastouders, 28 procent werkt in een kinderdagverblijf en 10 procent werkt op de bso. De meeste respondenten zijn mbo-opgeleid en werken al langer dan zeven jaar in de kinderopvang.

Pedagogisch curriculum

In 2017 verscheen het Pedagogisch curriculum. Dit werk biedt de theoretische achtergrond bij de pedagogische doelen binnen de Wet IKK. Deze kan gebruikt worden bij het schrijven van de pedagogische beleidsplannen.

Uitgelicht congres

Openingscongres Week van het Jonge Kind

ReeHorst