Pedagogiek

Groene kinderopvang
FONK natuureducatie

FONK: ‘Natuur is dé plek voor een kind om te groeien’

De natuur als dé leeromgeving waarin kinderen en jongeren zich optimaal kunnen ontwikkelen: dat is de gedachte achter het nieuwe natuureducatieprogramma FONK. Een school in Brabant heeft het programma als proef in gebruik genomen, maar de bedoeling is dat FONK voor alle basisscholen en kinderdagverblijven beschikbaar wordt.
Pedagogiek
Meetinstrumenten kwaliteit gezocht

Meetinstrumenten kwaliteit gezocht

Maken jullie (managers/pedagogen) gebruik van een instrument om de kwaliteit op de groep te meten? Bureau Kwaliteit Kinderopvang (BKK) wil dit graag weten om tot een lijst van aanbevolen instrumenten te komen.
Pedagogiek
'Risicofactoren van het gezin te weinig in kaart gebracht'

‘Risicofactoren van het gezin te weinig in kaart gebracht’

Leraren kunnen de persoonlijke en schoolse risicofactoren van hun leerlingen goed benoemen, maar rapporteren minder de risicofactoren in het gezin en de omgeving.
Pedagogiek
Motto opvoedingsweek 'Ik tel tot tien'

Motto opvoedingsweek ‘Ik tel tot tien’

De Week van de Opvoeding, die voor de vierde keer plaatsvindt, begint echt een begrip te worden voor ouders, kinderopvang, jeugdzorg, peuterspeelzaalwerk en gemeenten. Dit jaar is het thema van de opvoedweek 'Ik tel tot tien'. De week vindt plaats van 6 tot en met 12 oktober.
Pedagogiek
NJi tevreden over Week van de Opvoeding

NJi tevreden over Week van de Opvoeding

Met meer dan 1200 activiteiten en een Opvoedbus langs georganiseerde activiteiten, kijkt het Nederlands Jeugdinstituut na evaluatie terug op een geslaagde Week van de Opvoeding. Projectleider Jacqueline van Rijn: 'We hebben hele mooie dingen gezien, passend bij het thema “Word Spelenderwijs.” Tientallen workshops in spelvorm waarbij het opvoeden werd besproken, speciale kinderactiviteiten en activiteiten waar ouders met elkaar in gesprek gingen om elkaar beter te leren kennen én te begrijpen: op de kinderopvang, op school en zelfs in de Opvoedbus.'
Pedagogiek
Nederland start met de Week van de Opvoeding

Nederland start met de Week van de Opvoeding

Van 7 tot 13 oktober 2013 staat Nederland voor de derde keer in het teken van de Week van de Opvoeding. Ouders, mede-opvoeders, kinderen en jongeren krijgen die week volop de gelegenheid om elkaar te ontmoeten en ervaringen uit te wisselen over opvoeden en opgroeien. Een positieve benadering staat voorop. Thema voor de Week van de Opvoeding is ‘Word spelenderwijs!’.
Pedagogiek
Kenniscentrum EC O3 is gestopt

Kenniscentrum EC O3 is gestopt

EC O3, het Expertisecentrum Ontwikkeling, Opvang en Onderwijs voor nul- tot twaalfjarigen, is gestopt. Er kwam een einde aan de financiering vanuit het ministerie van Onderwijs en er is geen uitzicht op andere inkomstenbronnen. De initiatiefnemers, het Kohnstamm Instituut, Sardes en het Nederlands Jeugdinstituut / NJi, zien geen ruimte om door te gaan.
Pedagogiek
Week

Week van de Opvoeding 2013: Word spelen-der-wijs!

Het Nederlands Jeugdinstituut heeft het thema voor de Week van de Opvoeding 2013 bekendgemaakt: Word spelen-der-wijs! De week vindt plaats van 7 tot 13 oktober 2013. Met het thema sluit de week aan bij het thema van de Kinderboekenweek van 2013: Sport & Spel. De Kinderboekenweek vindt ook in het najaar van 2013 plaats en de […]
Pedagogiek
NJi tevreden over Week van de Opvoeding

NJi tevreden over Week van de Opvoeding

  Met meer dan 1400 activiteiten en een Opvoedbus door het land, kijkt het Nederlands Jeugdinstituut, coördinator van de Week van de Opvoeding, terug op een geslaagde week. De datum voor de editie van 2013 is zo goed als rond. Ook kinderopvangorganisaties waren op veel plekken betrokken bij activiteiten die in het kader van de Opvoedweek […]
Pedagogiek
Pedagogisch

Hulpmiddel voor pedagogisch plan gastouders

‘Werkenderwijs!’, zo heet het hulpmiddel van het NederlandsJeugdinstituut (NJi) voor gastouders om tot een eigen pedagogisch werkplan te komen. Net als kinderopvangcentra moeten gastouders in hun plan voldoen aan de vier pedagogische basisdoelen emotionele veiligheid bieden, een bijdrage leveren aan de persoonlijke competentie, een bijdrage leveren aan de sociale competentie, en waarden en normen overdragen. […]

Over pedagogiek

Pedagogische keuzes in de kinderopvang

De vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven vormen de basis van de kinderopvang. Maar daarmee is de branche er nog niet. Want waartoe dient de kinderopvang en hoe doe je dat: een goede pedagogische leefomgeving bieden aan het jonge kind en dat vaak in een wisselende groep? De Pedagogische kaders en het Pedagogisch curriculum geven houvast.

Lees meer

Pedagogiek

Pedagogische beleidsplannen in de kinderopvang lijken soms inwisselbaar. Hier moeten de nieuwe eisen die de Wet IKK aan kinderopvangorganisaties stelt een einde aan maken. Het pedagogisch beleidsplan is vanaf 2018 een belangrijke graadmeter van pedagogische afwegingen die een kinderopvangorganisatie maakt. Dit kan zowel voor ouders als voor de inspectie bepalend zijn in hun oordeel over een organisatie.

In de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang staat dat de vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven geconcretiseerd moeten worden in het pedagogisch beleidsplan. In een algemene maatregel van bestuur (amvb) is nu letterlijk uitgeschreven wat hiermee bedoeld wordt.

Pedagogische doelen

De concrete uitwerking van de vier bekende pedagogische doelen voor de kinderopvang, zijn voor de dagopvang, peuterspeelzaalwerk en de bso exact hetzelfde geformuleerd. Wel moet er in de uitwerking rekening gehouden worden met de ontwikkelingsfase waarin kinderen zich bevinden. Daarom staat er dat er op de groepen:

– op een sensitieve en responsieve manier met kinderen wordt omgegaan, respect voor de autonomie van kinderen wordt getoond en grenzen worden gesteld aan en structuur wordt geboden voor het gedrag van kinderen, zodat kinderen zich emotioneel veilig en geborgen kunnen voelen;

– kinderen spelenderwijs worden uitgedaagd in de ontwikkeling van hun motorische vaardigheden, cognitieve vaardigheden, taalvaardigheden en creatieve vaardigheden, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger te functioneren in een veranderende omgeving;

– kinderen worden begeleid in hun interacties, waarbij hen spelenderwijs sociale kennis en vaardigheden worden bijgebracht, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger relaties met anderen op te bouwen en te onderhouden, en

– kinderen worden gestimuleerd om op een open manier kennis te maken met de algemeen aanvaarde waarden en normen in de samenleving met het oog op een respectvolle omgang met anderen en een actieve participatie in de maatschappij.

Toezichthouder

De concretisering van de pedagogische doelstellingen is niet alleen van belang voor professionals en ouders, maar ook voor het gesprek over de praktijkobservatie tussen de houder en de toezichthouder. De huidige uitwerking van de vier pedagogische doelen alleen, vormde in de praktijk te weinig basis voor een goed gesprek over pedagogische kwaliteit. Het is belangrijk om te vermelden dat ouders mee mogen praten over het pedagogisch beleid en hierover advies mogen uitbrengen. Kinderopvangorganisaties dienen minstens één keer per jaar overleg te voeren met de oudercommissie over het pedagogische beleid.

Doorlopende ontwikkelingslijnen

Ook wordt met de Wet IKK ingezet op betere doorlopende ontwikkelingslijnen. Dit enigszins holle begrip krijgt handen en voeten in de uitwerking van deze nieuwe kwaliteitsmaatregel voor de kinderopvang. Om te beginnen wordt geëist dat in het pedagogisch beleidsplan te lezen is hoe kinderen worden gevolgd in hun ontwikkeling en hoe er wordt gestreefd naar een doorlopende ontwikkellijn met de buitenschoolse opvang en/of de school.

Pedagogisch kaders

Vanaf 2010 zijn vier verschillende Pedagogisch kaders uitgebracht: voor de dagopvang, bso en gastouderopvang. En er is een Pedagogisch kader Diversiteit. De Pedagogisch kaders bieden pedagogisch medewerkers een concrete uitwerking van de pedagogische doelen. Er staan theoretische hoofdstukken in en praktische hoofdstukken waarbij de theorie is uitgewerkt in de aanpak van praktische situaties.

Het gebruik van de Pedagogisch kaders voor de kinderopvang kan beter. De boeken, zowel uitgebracht voor de dagopvang, de bso als de gastouderopvang, worden vooral incidenteel gebruikt. Dit blijkt uit een enquête onder pm’ers en gastouders die de Stichting BKK heeft laten houden.

Pedagogisch kader 0-4 jaar

De 546 respondenten van de BKK-enquête vinden het in meerderheid nuttig dat het Pedagogisch kader verder ontwikkeld wordt, ook al maken ze nu nog weinig gebruik van het boek. Het Pedagogisch kader voor 0-4 jaar (het eerste deel) is het bekendst onder de respondenten. BKK, die de boeken beschikbaar stelde, concludeert dat het Pedagogisch kader niet zo veel wordt gebruikt als ze zouden wensen.

Digitale editie

Pm’ers en gastouders hebben de wens dat het Pedagogisch kader digitaal wordt gemaakt, met een online zoek-database als handige toepassing. Ook willen ze er meer les in krijgen. 36 procent van de respondenten zijn gastouders, 28 procent werkt in een kinderdagverblijf en 10 procent werkt op de bso. De meeste respondenten zijn mbo-opgeleid en werken al langer dan zeven jaar in de kinderopvang.

Pedagogisch curriculum

In 2017 verscheen het Pedagogisch curriculum. Dit werk biedt de theoretische achtergrond bij de pedagogische doelen binnen de Wet IKK. Deze kan gebruikt worden bij het schrijven van de pedagogische beleidsplannen.

Uitgelicht congres

Openingscongres Week van het Jonge Kind

ReeHorst