Pedagogiek

6 tips om positieve relaties tussen kinderen te ondersteunen

Als pedagogisch professional kun je kinderen helpen om zich veilig te voelen in de groep en positieve relaties op te bouwen. Hoe doe je dat?
Pedagogiek

De pedagogische visie van Emmi Pikler

De Hongaarse kinderarts en pedagoge Emmi Pikler heeft een enorme impact gehad op de manier waarop we jonge kinderen benaderen en opvoeden. Haar visie stelt de natuurlijke ontwikkeling en autonomie van kinderen centraal. Dit biedt een waardevolle leidraad voor het omgaan met kinderen, vooral voor degenen die werken met hele jonge kinderen. Piklers visie is niet voor niets een onderdeel van veel kinderopvanglocaties wereldwijd.
Pedagogiek

Van schaars naar onmisbaar: Josette Hoex bouwde 35 jaar aan pedagogische kwaliteit kinderopvang

Ze was er een werkleven-lang zoet mee: bouwen aan de pedagogische opdracht van kinderopvang. Pedagoog Josette Hoex zag de sector veranderen van schaars en maatschappelijk ter discussie in de jaren tachtig, naar onweerlegbaar en relevant aanwezig in het hedendaags leven. ‘Dat hebben wij toch maar mooi voor elkaar gekregen in één generatie.’
Pedagogiek
beer stuk ziek

Peuters die spullen stukmaken: ‘Ze willen vooral ontdekken’

Van gescheurde boekjes tot poppen zonder hoofden: waarom maken peuters zo vaak dingen kapot? En hoe ga je om dit gedrag? Orthopedagoog Rian Meddens geeft uitleg en tips.
eetstoornis

Hoe ga je om met kinderen met een eetstoornis? ‘Sommigen zijn pas 8 jaar’

Eetstoornissen komen bij steeds jongere kinderen voor. Ook op de kinderopvang kun je al te maken krijgen met een kind met een eetstoornis. Hoe herken je de signalen en wat kan je doen?
Pedagogiek
kind ouder wennen kinderdagverblijf

7 tips om de wenperiode makkelijker te maken

Hoe kun je kinderen én ouders laten wennen als ze voor het eerst naar een kinderdagverblijf komen? 7 tips om die wenperiode goed door te komen.
meisjes

Autisme bij meisjes: ‘Het uit zich vaak subtieler’

Er komt steeds meer aandacht voor autisme bij meisjes. Want waar veel professionals weten hoe autisme zich uit bij jongens, blijkt dit er bij meisjes (soms) anders uit te zien en wordt daarom vaker niet herkend. 'Autisme kan al duidelijk zichtbaar zijn in de peuterleeftijd', zegt autisme-expert, GZ-psycholoog en orthopedagoog Marrit Buruma.
Pedagogiek

Om de emoties van kinderen te reguleren

Jonge kinderen kunnen compleet overweldigd raken door hun emoties. Soms vinden ze zelf oplossingen om ermee om te gaan, bijvoorbeeld door zich terug te trekken met hun knuffel of op hun duim te zuigen. Maar als ze overmand worden door boosheid, kunnen ze ook gaan slaan, schoppen of pakken ze dingen af van andere kinderen. Wij geven je 8 tips om kinderen te helpen hun emoties te reguleren.
Pedagogiek

De pedagogische vraag van de maand

Deze rubriek is gemaakt door het landelijk Expertisecentrum Kinderopvang. Wil je meer weten over pedagogiek in de kinderopvang? Ga dan naar www.expertisecentrumkinderopvang.nl Of check de podcast Hoe dan in de kinderopvang?

De pedagogische visie van Maria Montessori

Een van de meest invloedrijke pedagogen was dr. Maria Montessori (1870 - 1952). Haar pedagogische visie heeft veel impact gehad op de manier waarop we naar de ontwikkeling van kinderen kijken.

Over pedagogiek

Pedagogische keuzes in de kinderopvang

De vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven vormen de basis van de kinderopvang. Maar daarmee is de branche er nog niet. Want waartoe dient de kinderopvang en hoe doe je dat: een goede pedagogische leefomgeving bieden aan het jonge kind en dat vaak in een wisselende groep? De Pedagogische kaders en het Pedagogisch curriculum geven houvast.

Lees meer

Pedagogiek

Pedagogische beleidsplannen in de kinderopvang lijken soms inwisselbaar. Hier moeten de nieuwe eisen die de Wet IKK aan kinderopvangorganisaties stelt een einde aan maken. Het pedagogisch beleidsplan is vanaf 2018 een belangrijke graadmeter van pedagogische afwegingen die een kinderopvangorganisatie maakt. Dit kan zowel voor ouders als voor de inspectie bepalend zijn in hun oordeel over een organisatie.

In de Wet Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang staat dat de vier pedagogische doelen van Marianne Riksen-Walraven geconcretiseerd moeten worden in het pedagogisch beleidsplan. In een algemene maatregel van bestuur (amvb) is nu letterlijk uitgeschreven wat hiermee bedoeld wordt.

Pedagogische doelen

De concrete uitwerking van de vier bekende pedagogische doelen voor de kinderopvang, zijn voor de dagopvang, peuterspeelzaalwerk en de bso exact hetzelfde geformuleerd. Wel moet er in de uitwerking rekening gehouden worden met de ontwikkelingsfase waarin kinderen zich bevinden. Daarom staat er dat er op de groepen:

– op een sensitieve en responsieve manier met kinderen wordt omgegaan, respect voor de autonomie van kinderen wordt getoond en grenzen worden gesteld aan en structuur wordt geboden voor het gedrag van kinderen, zodat kinderen zich emotioneel veilig en geborgen kunnen voelen;

– kinderen spelenderwijs worden uitgedaagd in de ontwikkeling van hun motorische vaardigheden, cognitieve vaardigheden, taalvaardigheden en creatieve vaardigheden, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger te functioneren in een veranderende omgeving;

– kinderen worden begeleid in hun interacties, waarbij hen spelenderwijs sociale kennis en vaardigheden worden bijgebracht, teneinde kinderen in staat te stellen steeds zelfstandiger relaties met anderen op te bouwen en te onderhouden, en

– kinderen worden gestimuleerd om op een open manier kennis te maken met de algemeen aanvaarde waarden en normen in de samenleving met het oog op een respectvolle omgang met anderen en een actieve participatie in de maatschappij.

Toezichthouder

De concretisering van de pedagogische doelstellingen is niet alleen van belang voor professionals en ouders, maar ook voor het gesprek over de praktijkobservatie tussen de houder en de toezichthouder. De huidige uitwerking van de vier pedagogische doelen alleen, vormde in de praktijk te weinig basis voor een goed gesprek over pedagogische kwaliteit. Het is belangrijk om te vermelden dat ouders mee mogen praten over het pedagogisch beleid en hierover advies mogen uitbrengen. Kinderopvangorganisaties dienen minstens één keer per jaar overleg te voeren met de oudercommissie over het pedagogische beleid.

Doorlopende ontwikkelingslijnen

Ook wordt met de Wet IKK ingezet op betere doorlopende ontwikkelingslijnen. Dit enigszins holle begrip krijgt handen en voeten in de uitwerking van deze nieuwe kwaliteitsmaatregel voor de kinderopvang. Om te beginnen wordt geëist dat in het pedagogisch beleidsplan te lezen is hoe kinderen worden gevolgd in hun ontwikkeling en hoe er wordt gestreefd naar een doorlopende ontwikkellijn met de buitenschoolse opvang en/of de school.

Pedagogisch kaders

Vanaf 2010 zijn vier verschillende Pedagogisch kaders uitgebracht: voor de dagopvang, bso en gastouderopvang. En er is een Pedagogisch kader Diversiteit. De Pedagogisch kaders bieden pedagogisch medewerkers een concrete uitwerking van de pedagogische doelen. Er staan theoretische hoofdstukken in en praktische hoofdstukken waarbij de theorie is uitgewerkt in de aanpak van praktische situaties.

Het gebruik van de Pedagogisch kaders voor de kinderopvang kan beter. De boeken, zowel uitgebracht voor de dagopvang, de bso als de gastouderopvang, worden vooral incidenteel gebruikt. Dit blijkt uit een enquête onder pm’ers en gastouders die de Stichting BKK heeft laten houden.

Pedagogisch kader 0-4 jaar

De 546 respondenten van de BKK-enquête vinden het in meerderheid nuttig dat het Pedagogisch kader verder ontwikkeld wordt, ook al maken ze nu nog weinig gebruik van het boek. Het Pedagogisch kader voor 0-4 jaar (het eerste deel) is het bekendst onder de respondenten. BKK, die de boeken beschikbaar stelde, concludeert dat het Pedagogisch kader niet zo veel wordt gebruikt als ze zouden wensen.

Digitale editie

Pm’ers en gastouders hebben de wens dat het Pedagogisch kader digitaal wordt gemaakt, met een online zoek-database als handige toepassing. Ook willen ze er meer les in krijgen. 36 procent van de respondenten zijn gastouders, 28 procent werkt in een kinderdagverblijf en 10 procent werkt op de bso. De meeste respondenten zijn mbo-opgeleid en werken al langer dan zeven jaar in de kinderopvang.

Pedagogisch curriculum

In 2017 verscheen het Pedagogisch curriculum. Dit werk biedt de theoretische achtergrond bij de pedagogische doelen binnen de Wet IKK. Deze kan gebruikt worden bij het schrijven van de pedagogische beleidsplannen.

Uitgelicht congres

Masterclass Motiverende Gespreksvoering

Hotel de Reehorst

Congres Hot Topics in de Kinderopvang

Hotel de Reehorst

Masterclass Opvallend gedrag bij kinderen

Hotel de Reehorst

De Dag van de Pedagogisch Coach

Hotel de Reehorst