VVE en taalachterstanden

Afvinklijstjes, formulieren en protocollen: is de kinderopvang hierin doorgeslagen?

Iedere dag een verhaaltje in de app met een foto erbij. Opschrijven wie er wanneer een poepluier heeft gehad en wekelijks noteren wat er is schoongemaakt. Het is soms nogal veel wat pedagogisch professionals moeten bijhouden. Afspraken en regels zorgen voor veiligheid, kwaliteit, en duidelijkheid. Maar je kunt hier ook in doorschieten. Hoe zorg je als leidinggevende voor een goede balans?
nieuwe werkwijze erkenning diploma kinderopvang

Nieuwe aanpak voor erkenning buitenlandse diploma’s in kinderopvang

Er zijn nieuwe regels om te bepalen of een buitenlands diploma geschikt is voor werken in de Nederlandse kinderopvang. In plaats van te kijken naar de kwalificaties uit het land waar het diploma is behaald, vergelijkt DUO nu buitenlandse opleidingen met Nederlandse opleidingen.
Kwaliteit Opvang
Kinderopvang KaKa

Het interieur van Kinderopvang KaKa: ‘Hier voelt het als thuiskomen’

Bijzondere interieurs in de kinderopvang. Welke keuzes maak je? Christel Elbers van Kinderopvang KaKa vertelt over het belang van een sterke huisstijl, hoe waardevol het is om zelf ervaring als pedagogisch medewerker te hebben als je ruimtes inricht en wat de ultieme kleur groen met een ruimte doet.
Pedagogiek
beer stuk ziek

Peuters die spullen stukmaken: ‘Ze willen vooral ontdekken’

Van gescheurde boekjes tot poppen zonder hoofden: waarom maken peuters zo vaak dingen kapot? En hoe ga je om dit gedrag? Orthopedagoog Rian Meddens geeft uitleg en tips.
Gezondheid
kinderopvangzone verkeerssituatie gevaarlijk

Pas op, je nadert een kinderopvangzone: verkeer rondom opvang ‘gevaarlijk’

Een proef met navigatie-apps die waarschuwen als je een schoolzone inrijdt, werkt: verkeer rijdt daar nu voorzichtiger. Goed nieuws, maar uit een poll van KinderopvangTotaal blijkt dat 55 procent van jullie het verkeer rondom de kinderopvang óók gevaarlijk vindt. Waarom bestaan er geen kinderopvangzones?
School kapstok jassen

Combi van basisschool en bso: lange dagen waarin spelen en leren worden afgewisseld

Op een basisschool in Kessel-Eik wordt geëxperimenteerd met een nieuw onderwijsconcept. Vanaf schooljaar 2024/2025 zullen het primair onderwijs en de buitenschoolse opvang gecombineerd worden. 'Elk kind uit het dorp is welkom.'
Arbeidsvoorwaarden
risico's

De Risicomonitor verandert: er komen twee aparte tools

De Risicomonitor is een tool die helpt bij het up-to-date houden van het veiligheids- en gezondheidsbeleid in de kinderopvang. Vanaf januari 2025 komen er twee aparte tools. VeiligheidNL biedt een tool speciaal voor het veiligheids- en gezondheidsbeleid in de kinderopvang, FCB komt met een tool voor arbobeleid.

Personeelstekort daalt in de kinderopvang: kleinere organisaties zijn goed op weg

Het tekort aan pedagogisch medewerkers neemt af. Dat blijkt uit een halfjaarlijkse quickscan. Kleine en middelgrote organisaties zijn goed op weg om nieuwe medewerkers aan te trekken en eigen personeel te houden. Waardering voor je medewerkers is het kernwoord.
Gezondheid
belang van spelen heidi lesscher

‘Spelen is gezond opgroeien’

Neurobioloog Heidi Lesscher doet al jaren onderzoek naar (het belang van) spelen. Dat kinderen steeds minder ruimte krijgen om te spelen is volgens Lesscher een rode vlag. ‘Er wordt te weinig gespeeld en dat heeft invloed op de ontwikkeling.’

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.

Uitgelicht congres

Masterclass Opvallend gedrag bij kinderen

Hotel de Reehorst