VVE en taalachterstanden

VVE

Zo krijgen in Deventer bijna alle doelgroeppeuters voorschoolse educatie

Sinds 1 augustus is 16 uur per week voorschoolse educatie (VE) verplicht voor doelgroeppeuters. De gemeente Deventer kiest voor een aanpak in een breder perspectief van preventie en armoedebestrijding. Dat vraagt om investeringen, vooral voor het aanstellen van extra mensen, maar uiteindelijk levert het volgens wethouder Frits Rorink juist geld op.

Voorschoolse educatie voor kinderen van asielzoekers. Hoe doe je dat?

In ruim 40 procent van de gemeenten met opvang voor asielzoekers is nog geen ve-aanbod beschikbaar voor de peuters die hier verblijven. En als dat aanbod er wel is, bestaat er behoefte aan ondersteuning en extra informatie. Ook bij kinderopvangorganisaties. Daarom is er nu een speciale handreiking.
VVE en taalachterstanden

Meer verplichte ureninzet voor VE. Hoe doe je dat?

Om de kwaliteit van de voorschoolse educatie (VE) te verhogen, is een urennorm ingevoerd voor de inzet van pedagogisch beleidsmedewerkers en coaches. Brancheorganisaties BMK, BK en BOinK hebben een handreiking gemaakt met informatie over deze nieuwe norm.
Taal

Thema: JAAArig!

Het nieuwe jaar is begonnen. Het is nu 2021, wat betekent dat eigenlijk?
Taal

Het nieuwe jaar (cognitieve ontwikkeling)

Het nieuwe jaar is begonnen. Oefen met de kinderen woorden zoals januari, februari, enzovoort.

Wethouders grote steden pleiten voor gratis voorschoolse opvang

Er moet een nationaal plan komen voor gelijke onderwijskansen en het wegwerken van achterstanden als gevolg van corona. Dat melden de onderwijswethouders van de vier grote steden in een brief aan minister Arie Slob. Een onderdeel van het plan is gratis voorschoolse opvang.
VVE en taalachterstanden

Onderzoek CPB: nog niet duidelijk of voorschoolse educatie werkt

De achterstand van jonge kinderen met laagopgeleide ouders is vaak blijvend, aldus onderzoek van het Centraal Planbureau. Voorschoolse educatie is bedoeld om deze achterstand op te heffen, maar het is nog onvoldoende duidelijk of dit werkt. Opvallend is dat de achterstand van kinderen met een migratie-achtergrond in de loop van de jaren wel minder wordt.
Ontwikkeling van kinderen

Thema: Wat valt er uit de lucht?

Een heerlijk winterthema: Wat valt er uit de lucht?

Regenrace (Motorische ontwikkeling)

Houd een regenrace. Wacht op een enorme regenbui, zo eentje waarbij je in drie tellen doornat bent. Te koud in de wintermaanden? Niet als je er een sportactiviteit van maakt.

Dikke druppels op je snuit (Cognitieve ontwikkeling)

Je kunt neerslag niet bestellen, maar je kunt er wel op inspelen .Praat met de kinderen over de lucht. Wat zie en voel je? Dikke donkere wolken betekenen vaak dat er regen gaat vallen. Dat benader je niet als negatief, maar juist als leuk.

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.