VVE en taalachterstanden

‘Het is niet eerlijk dat ouders moeten meebetalen aan extra uren…

Vanaf 1 augustus 2020 is 960 uur voorschoolse educatie (VE) voor doelgroeppeuters verplicht. Niet alle gemeenten slaagden erin dat voor elkaar te krijgen. Onderzoeker IJsbrand Jepma legt uit hoe dat komt. ‘Een proces als dit gaat niet vanzelf. Bereid het goed voor en neem er de tijd voor. Dat is helaas niet overal gebeurd, is mijn indruk.’
VVE en taalachterstanden

Waarom peuters betere onderwijskansen hebben in de grote steden

De verschillen in financiering van gemeenten voor het onderwijsachterstandenbeleid zijn groot. Dit blijkt uit onderzoek van bureau Buitenhek. Dit wordt vooral veroorzaakt door het ontbreken van basisfinanciering. Dit heeft onder meer gevolgen voor de 960 uur verplichte voorschoolse educatie (VVE).
VVE en taalachterstanden

BMK, BK en SWN willen tweede aanvraagtermijn subsidie VE-programma’s

Branchepartijen BMK, BK en SWN verzoeken minister Arie Slob (Onderwijs) een tweede aanvraagtermijn in te stellen voor de subsidieregeling Inhaal- en Ondersteuningsprogramma’s Voorschoolse Educatie en deze uit te breiden tot en met de zomervakantie van 2021.
VVE

VVE: hoe is het met de ondersteuning van ouders op afstand?

Welke lessen kunnen we leren over het bieden van ondersteuning op afstand aan ouders die een VVE-programma volgen ten tijde van coronamaatregelen? Expertisecentrum Nederlands en Stichting PAS voeren een onderzoek uit om aanbevelingen te kunnen doen voor VVE-programma’s. Als je kunt meewerken, stellen de onderzoekers dat op prijs.

Deelnemers gezocht voor onderzoek VVE ten tijde van corona

Welke lessen kunnen we leren over het bieden van ondersteuning op afstand aan ouders die een VVE-programma volgen ten tijde van de coronamaatregelen? Expertisecentrum Nederlands en Stichting PAS voeren in het najaar van 2020 een onderzoek uit om aanbevelingen te kunnen doen voor VVE-aanbieders.
VVE en taalachterstanden

‘Goede VVE staat of valt met de uitvoering’

De spontane ontwikkeling van het jonge kind een kans geven, door juist ver weg te blijven van VVE-programma’s. Het is een stelling waar Marije Magito, specialist jonge kind bij de CED-groep en directeur Jonge Kind Centrum, niet in gelooft. Zij ziet juist de meerwaarde van goed opgezette VVE-programma’s.
VVE en taalachterstanden

Budget vakantieaanbod voorschoolse educatie niet opgemaakt

Het beschikbare budget voor extra aanbod voor VE-peuters in de schoolvakantieweken 2020 is niet opgemaakt. De brancheorganisaties in de kinderopvang onderzoeken of er behoefte is aan een nieuwe aanvraagtermijn en vragen daarvoor om een enquête in te vullen.

Geef je thema kleur!

In deze rubriek geven we je zoveel mogelijk inspiratie voor het werken met VVE-thema’s. Deze keer gaat het niet om een specifiek thema, maar om ‘kleur’. Je krijgt ideeën voor kleuractiviteiten die je bij veel verschillende thema’s kunt toepassen.

Deze peuters kunnen doorleren in de vakantie

De lcokdown vanwege de coronacrisis is voorbij, maar inmiddels is de zomervakantie alweer in aantocht. Voor peuters met een leerachterstand kan dit problematisch zijn. Daarom biedt de Kids First groep 'peutervakantieweken' aan. De kinderen krijgen drie weken langer een passend aanbod in de taalontwikkeling.

Doe het woord (cognitieve ontwikkeling)

Begrippen blijven beter hangen als je het woord uitbeeldt.

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.