Permanente educatie en opleidingen

Bijlsma: ‘We moeten flexibeler omgaan met kwalificeringen en diploma’s’

Met toenemende personeelstekorten in de sector zorg en welzijn, klinkt een breed inzetbare medewerker met één flexibel contract als dé oplossing. Inzetbaar in de kinderopvang of (jeugd)zorg, net waar op dat moment vraag is. Is dat een goed idee? En is het uitvoerbaar? We vragen het aan Emmeline Bijlsma, directeur Brancheorganisatie Kinderopvang.

12 diploma’s terug op de diplomalijst voor dagopvang

Twaalf diploma's die waren vervallen voor de dagopvang staan weer op de diplomalijst, maar alleen in combinatie met aanvullend bewijs. De diploma’s kwalificeren vanaf 1 november 2020 voor de functie van pedagogisch medewerker dagopvang in combinatie met een branche-erkende scholing op het gebied van pedagogiek.

Hoe begeleid je kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong?

Er is veel aandacht voor jonge kinderen met een ontwikkelingsachterstand. Maar wat zouden we nog kunnen leren over een ontwikkelingsvóórsprong? Veel, vindt Mirjam Veldhoven. In januari 2021 start de jaaropleiding Expert Ontwikkelingsvoorsprong, gericht op de pedagogisch professional.

Weer aan de slag in kinderopvang na gelijkstellingsverzoek

Stel, je wilt weer aan de slag in de kinderopvang. Maar met het diploma dat je hebt, kan dat niet meer. Terwijl je een flinke dosis werkervaring in de kinderopvang hebt en er ruim een jaar uit bent geweest. Wat doe je dan?

‘Als praktijkopleider ben je spin in het web’

Een goede praktijkopleider is goud waard als schakel tussen management, opleiding en studenten en pedagogisch medewerkers op de werkvloer. Irma van der Pas leidt sinds 2003 mbo-studenten op bij Bink kinderopvang in Hilversum. Ze is nu Nederlands Beste praktijkopleider 2019 voor mbo-studenten in de sector Zorg, Welzijn en Sport.

Training actief betrokken

Hoe zorg je ervoor dat kinderen goed kunnen beginnen aan hun schoolloopbaan? In Arnhem krijgen pm’ers de training Actief Betrokken: die geeft ze handvatten om optimale ontwikkelingskansen te bieden aan álle jonge kinderen.

Waardering voor je team

Er is een groeiend tekort aan pedagogisch professionals in de kinderopvang. Het is enorm belangrijk om mensen te behouden voor je organisatie. Waardering voor je team is daarbij essentieel. 'Mensen willen gezien en gehoord worden', zegt waarnemend PPINK-voorzitter Rick Ploemen.

‘Inzet leerwerkplekken wordt onmogelijk’

De regels ten aanzien van de inzet van BBL'ers blijken in de praktijk te leiden tot problemen op kleine locaties. Een BBL-opleiding in Noord-Holland werd om die reden afgeblazen. 'Op deze manier is het voor ons onmogelijk om BBL'ers een leerwerkplek te bieden.'

Taaleis 3F: de potentiële meerwaarde

De taaleis 3F is een van de maatregelen in de Wet IKK waar nog altijd onduidelijkheid over bestaat. Bij ondernemers leeft de vraag: wat is eigenlijk de bedoeling? Wanneer hebben medewerkers vrijstelling? Pm'ers vragen zich af: wat moet ik precies kunnen? Moeten medewerkers echt rijtjes gaan leren of verplicht mbo-toetsen maken? Gelukkig niet! Maar dan moet je wel bepalen wat je als kinderopvangorganisatie eigenlijk uit de taaleis 3F hoopt te halen. Dat is precies wat vijf kinderopvangorganisaties en gemeente De Ronde Venen hebben bedacht en uitgevoerd.

Meetinstrument biedt uitkomst bij gelijkstellingsverzoek

Beschikt een sollicitant voor de functie van pedagogisch medewerker of peuterspeelzaalleidster niet over de juiste papieren, dan is het mogelijk om een gelijkstellingsverzoek in te dienen. De gelijkstellingscommissie kan hierbij nu een nieuw ontwikkeld meetinstrument inzetten.

Over permanente educatie en opleidingen

Je bent nooit uitgeleerd in de kinderopvang

In de kinderopvang raak je nooit uitgeleerd. De branche is daarom bezig met het invoeren van Permanente Educatie. Dit is een methode waarbij alle pedagogisch medewerkers altijd blijven leren naast hun werkzaamheden op de groep. De afgelopen jaren is er getest met online programma’s. De lessen uit deze pilots worden meegenomen in de invoering van de Permanente educatie.

Lees meer

Permanente educatie en opleidingen

Permanente educatie, ofwel voortdurende scholing, is een manier om te zorgen dat de kennis en vaardigheden van beroepskrachten actueel zijn en overeenkomen met de laatste wetenschappelijke inzichten. De Brancheorganisatie kinderopvang heeft een twee jaar durend project gehad rondom blijvend leren. Deze is in het voorjaar 2017 afgerond en daarmee klaar voor implementatie in het werkveld. Via het digitale platform Permanente Educatie voor Pedagogisch Professionals (PEPP) kunnen pedagogisch medewerkers kennis opdoen van nieuwe wetenschappelijke en maatschappelijke inzichten op het gebied van de ontwikkeling van kinderen. De eerste twee jaar van deze pilot hebben verschillende resultaten opgeleverd. Zo is er een inhoudelijk kader ontwikkeld waarbij de te ontwikkelen leergebieden in beeld zijn gebracht. Voor deze leergebieden zijn en worden er modules gemaakt, met bijbehorende proef- en eindtoetsen. Op het online platform www.pepp.pro zijn ruim 1500 deelnemers van meer dan 60 organisaties actief geweest met het volgen van modules en het maken van toetsen. Op 14 oktober 2016 zijn de eerste certificaten uitgereikt.

Kosten

Aan permanente educatie zijn verschillende kosten verbonden. Er zijn abonnementskosten per deelnemer, om het platform www.pepp.pro te kunnen onderhouden en ontwikkelen. Daarnaast zijn er kosten verbonden aan het afleggen van eindtoetsen voor het behalen van de PE-certificaten. En er zijn de meer verborgen kosten voor coaching en kindloos overleg, waar de noodzakelijke brug geslagen wordt van nieuwe kennis en inzichten naar verbeterd handelen. Het bestuur van de Brancheorganisatie Kinderopvang is akkoord gegaan met de oprichting van de Stichting Permanente Educatie Kinderopvang (STIPEK) ten behoeve van de gehele sector (met o.a. zowel een zetel voor de werkgevers als werknemers in het bestuur). Het intellectueel eigendom dat het project heeft opgeleverd is overgedragen naar STIPEK.

Reguliere opleidingen

Het aantal studenten aan de reguliere opleiding PW is de laatste jaren enorm gedaald. Door de forse bezuinigingen konden kinderopvangorganisaties geen stageplekken meer bieden. En zonder stageplekken kunnen de opleidingen moeilijk in stand gehouden worden. Het aantal inschrijvingen en afgestudeerden aan de PW-opleiding spreken voor zich. In 2010 schreven zich nog ruim 19.000 studenten in voor de PW3-opleiding. In 2016 waren dit er nog niet eens 8000. Voor PW niveau 4 waren er in 2010 nog ongeveer 15.000 inschrijvingen en in 2016 nog maar 8500. In totaal studeerden er in 2015 slechts 2600 studenten af aan de PW4-opleiding.

Mismatch

Door de enorme afname van het aantal studenten in combinatie met herstel en groei van de sector is er nu grote spanning op de arbeidsmarkt. Door de nieuwe kwaliteitseisen is er nu meer behoefte aan afgestudeerde pm’ers op hbo- of mbo-4-niveau. Maar deze zijn er onvoldoende. De pm’ers op mbo-3 niveau komen haast niet meer aan de bak terwijl er tegelijkertijd grote vraag is naar nieuw en hoger opgeleid personeel.

Overgangsfase

Is de situatie voor de mbo 3’er nu echt hopeloos? Yvette Vervoort van Buro 80/20: ‘We zitten vooral in een overgangsfase, met de nieuwe wet IKK in aantocht. De voorkeur zal tijdelijk bij hoger opgeleiden liggen, maar dat draait ook weer bij. Opleidingen moeten zich wel gaan afvragen in hoeverre hun mbo 3-opleidingen voor pm’ers aansluiten op de eisen die het werkveld stelt.’

IKC

Nieuwe samenwerkingsvormen, zoals binnen een integraal kindcentrum, stelt ook eisen aan beroepskrachten. Wt hebben toekomstige IKC-medewerkers nodig aan competenties? De samenwerkingsverbanden Kinderopvang en beroepsonderwijs Gelderland en Overijssel lieten het uitzoeken door Judith Kuiten. Zij was jarenlang docent op een ROC. Naast haar werk volgde ze een masteropleiding pedagogiek, leren en innoveren aan de Hogeschool van Amsterdam. Haar afstudeeronderzoek ging over de vraag: welke vaardigheden zijn nodig voor toekomstige ikc-medewerkers? Ze won er de Scriptieprijs Kinderopvang 2015 mee, uitgereikt door Het Kinderopvangfonds. Belangrijke vaardigheden voor IKC-medewerkers die ze vond zijn een integrale houding, interactief kunnen werken, basiskennis hebben van 0- tot 12-jarigen (‘en dat je daar ook over kunt communiceren’), flexibiliteit en het hebben van een onderzoekende houding. ‘Binnen een IKC is het vooral van belang dat je werk zich niet beperkt tot jouw groepsruimte of klaslokaal, maar dat je over de muren heen kijkt.’

Flexibiliteit

Met name flexibiliteit en een onderzoekende houding springen eruit, merkte de onderzoekster. ‘Als medewerkers geen onderzoekende houding hebben, hoe moeten kinderen die dan ooit vasthouden? Daaraan ontbreekt het in de praktijk nog heel erg. Flexibiliteit betekent: snel kunnen schakelen. Er zijn op IKC’s steeds meer combinatiefuncties, zoals een bso-medewerker die ook op de vroegschoolse opvang werkt, of een IB’er die zowel in het onderwijs als in de opvang wordt ingezet. Dan moet je flexibel zijn en makkelijk met iedereen kunnen communiceren.’ De gevonden vaardigheden sluiten aan bij de 21e-eeuwse vaardigheden waar onder andere SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling onderzoek naar heeft gedaan. Ook keek Kuiten naar internationale studies, en het onderzoek van PACT dat zich richtte op de vaardigheden voor professionals die met 0- tot 6-jarigen werken. De onderzoekster trok de leeftijd door naar 12-jarigen. ‘In een IKC kun je je niet beperken; het gaat juist om de doorgaande lijn.’

Uitgelicht congres

Jaarcongres Management Kinderopvang 2021