VVE en taalachterstanden

Zorgenkinderen
relatief-veel-kinderen-met-een-zorgvraag-op-de-kroevendonk

Zo kan het ook: Kinderen met zorgvraag in eigen wijk naar de opvang

'We willen dat kinderen zoveel mogelijk in hun eigen wijk naar de kinderopvang kunnen gaan. Dat betekent dat je daar wat extra’s voor moet doen', stelt Elna Wattel, leidinggevende bij Kinderopvang De Kroevendonk. Met als gevolg: relatief veel kinderen met een zorgvraag op de groep. Sommigen van hen waren al doorverwezen naar speciale opvang. Maar in een poging om hun kind toch binnen de reguliere opvang te houden, klopten hun ouders eerst bij De Kroevendonk aan. Hoe lukt het de medewerkers om al deze kinderen een fijn plekje te geven?
Zorgenkinderen

(Ook) Groningen begint met proef gratis kinderopvang voor alle ouders

Na Zeeuws-Vlaanderen, waar kinderen sinds begin 2022 gratis naar de kinderopvang kunnen, begint nu ook Groningen met een proef voor gratis kinderopvang voor werkende én niet-werkende ouders. Kleine kanttekening: ondanks dat het voor werkende en niet-werkende ouders is, kunnen niet álle ouders in de stad hier gebruik van maken. ‘We investeren ongelijk voor gelijke kansen.’
Zorgenkinderen
School kapstok jassen

PO-Raad pleit voor meer actie in strijd tegen kansenongelijkheid

De PO-Raad vindt dat het kabinet meer moet doen om de kansengelijkheid van kinderen te vergroten. In aanloop naar het Tweede Kamerdebat op woensdag 7 juni pleiten ze voor drie wezenlijke veranderingen, waar ook de kinderopvang in betrokken wordt. Dit met als doel dat álle kinderen zoveel mogelijk dezelfde ontwikkelkansen krijgen.

DAK en 2Samen willen bestuurlijk fuseren in 2024: ‘We hebben een maatschappelijke opdracht’

DAK kindercentra en kinderopvang 2Samen willen per januari 2024 bestuurlijk gaan fuseren. Hé? Hebben ze dat in het verleden niet vaker geroepen? Toch is het dit keer anders. ‘Het is een antwoord op de toenemende kansenongelijkheid in de regio en de groeiende krapte in de arbeidsmarkt.’
peuter lezen

SCP: ‘Kinderen doorbreken armoede als ze taalachterstand inhalen’

Kinderen uit arme gezinnen komen voornamelijk uit de armoede door achterstanden in bijvoorbeeld taal in te halen en genoeg en gezond te eten, zodat ze beter kunnen presteren. Dit zegt onderzoekster Stella Hoff van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP). Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) meldt dat de meeste kinderen uit arme gezinnen erin slagen de armoede van hun ouders te ontstijgen.
au pair met kind

Blog Betsy van de Grift – Allemaal op zoek naar laagopgeleide moeders

Er zijn een aantal kenmerken gevonden die een significant verband houden met later optredende onderwijsachterstanden. Kenmerken die dus als een soort van ‘voorspeller’ fungeren. Altijd wel op een statistisch niveau natuurlijk, dus er zijn uitzonderingen op de regel. Huishoudens waar thuis niet-Nederlands gesproken wordt is bijvoorbeeld zo’n voorspeller, en kinderen van wie de ouders een […]
Zorgenkinderen
peuteropvang

Gratis peuteropvang voor Utrechtse ouders met U-pas en VE-indicatie kind

Een mooi initiatief op het gebied van kansengelijkheid in tijden waarin de kinderopvang een stuk duurder gaat worden. Utrechtse ouders die in het bezit zijn van een U-pas en waarvan de kinderen een indicatie voor voorschoolse opvang hebben, kunnen vanaf 2023 hun kinderen gratis naar de peuteropvang brengen. Dat heeft de gemeente besloten om te voorkomen dat kinderen door financiële problemen niet meer gaan. Het recht op kinderopvangtoeslag vervalt daarmee.
VVE en taalachterstanden
kinderdagverblijf

Onderzoek bevestigt: kwalitatief goede VVE dringt achterstanden terug

Goed nieuws: achterstanden van leerlingen in het basisonderwijs kunnen door goede voor- en vroegschoolse educatie (VVE) worden teruggedrongen. Dit blijkt uit een jarenlang onderzoek van het Kohnstamm Instituut in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), gesubsidieerd door het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek (NRO).
spaarpot geld

GOAB-budgetten 2022 en voorlopige budgetten 2023 bekend

Deze week ontvangen gemeenten de definitieve beschikking 2022 en de voorlopige beschikking 2023 van het GOAB-budget (Gemeentelijk Onderwijs Achterstanden Beleid). Uit het GOAB-budget bekostigen de gemeenten (onder meer) de Voorschoolse Educatie. Hoeveel krijgt iedere gemeente?
IKC's
kind naar school

Onderzoek: deze factoren vergroten de kans op een goede start op de basisschool

Bij sommige kinderen verloopt de start op het basisonderwijs niet zo soepel. Onderzoeks- en adviesbureau Sardes heeft een wetenschappelijk kader geschetst om de start op school voor deze kinderen te verbeteren. Want welke kinderen hebben een minder goede start? Waardoor komt dit? En nog belangrijker: hoe kunnen kinderopvang- en onderwijsprofessionals (het begin van) de schooltijd voor deze kinderen verbeteren?

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.

Uitgelicht congres

Masterclass Opvallend gedrag bij kinderen

Hotel de Reehorst