‘Armoede van ouders heeft grote invloed op jonge kinderen’

Armoedeproblematiek is ingrijpender dan vaak wordt gedacht. Ook de cognitieve ontwikkeling van jonge kinderen wordt erdoor beïnvloed. Daarom is er nu een speciale toolkit beschikbaar.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Armoede
Foto: AdobeStock

Steeds meer wetenschappelijk onderzoek wijst uit: het opgroeien in schaarste heeft vergaande gevolgen voor kinderen. Niet alleen op het sociale en emotionele vlak, maar ook kan het schadelijke gevolgen hebben voor de cognitieve ontwikkeling. De afgelopen jaren is ontdekt dat armoede zelfs tot een andere hersenstructuur leidt bij jongere kinderen, met beperkingen in de ontwikkeling van de cognitieve en executieve functies tot gevolg.

‘Daarom is het zo belangrijk dat het snel wordt ontdekt als kinderen in armoede opgroeien en daar negatieve gevolgen van ondervinden,’ zegt Jeanne van Berkel. Zij ontwikkelde voor de stichting Preventief op maat een speciale toolkit, waarin handvaten worden gegeven om dit probleem aan te pakken. Daarbij wordt niet alleen aandacht besteed aan armoede signaleren, maar ook aan het ontwikkelen van de zelfredzaamheid en het versterken van de executieve functies.

Geld en geweld

Speciale aandacht is er in de toolkit voor het thema geld en geweld. ‘In bijna de helft van de gezinnen waar melding wordt gedaan van huiselijk geweld, is ook sprake van armoede of financiële problematiek. Als je meer weet van de achtergronden van armoede, begrijp je dat ook. Geldzorgen nemen een groot deel van het brein van de ouders in beslag. Er is dan simpelweg minder tijd en aandacht voor zaken als opvoeding en het oplossen van conflicten. Het resultaat: een kort lontje.’

De toolkit heeft onder meer als doel meer inzicht te bieden in het gedrag van ouders. ‘Door goede informatie begrijp je beter dat deze kinderen letterlijk en figuurlijk geen ruimte hebben om iets leren. Zij staan in de overleef-stand.’

Studerende ouders

De toolkit is in eerste instantie bedoeld voor het basisonderwijs, maar is ook voor de kinderopvang en de buitenschoolse opvang van groot belang, aldus Jeanne van Berkel. ‘De verstoring van de cognitieve vaardigheden als gevolg van armoede begint al voor de basisschool. Weliswaar belanden niet alle kinderen die in armoede opgroeien op de kinderopvang, maar een aanzienlijk aantal toch wel. Armoede komt immers ook voor bij werkende of studerende ouders die van de kinderopvang gebruik maken. Daar kan dus vroegsignalering plaatsvinden. En uiteraard blijft ook op latere leeftijd in de bso aandacht voor de problemen noodzakelijk.’

Open houding

Een open en begripvolle houding kan al veel betekenen. ‘Let daarom op de manier waarop je contact maakt. Pas dat aan aan de situatie van het gezin. Toon begrip. Luister goed. Vraag in plaats van oordeel. Wees je bewust van je eigen normen. Communiceer open. Dat zijn allemaal zaken die deze kinderen en hun ouders in een moeilijke situatie op weg kunnen helpen naar een oplossing, en die in elk geval de ondersteuning bieden waaraan zoveel behoefte is.’

De digitale toolkit ‘Kinderen in Armoede Zien!’ is gratis te bestellen via armoedezien@preventiefopmaat.nl.

 

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.