Taalachterstand leidt tot sociale uitsluiting

Kinderen die achterblijven in hun taalontwikkeling, komen ook op sociaal vlak in de problemen. De taalproblemen worden zo alleen nog maar groter omdat kinderen veel van elkaar leren. Hier ligt een taak voor kinderopvangprofessionals.
Taalachterstand en sociale achterstand.jpg
2-jarigen met een taalachterstand spelen in slechts 11 procent van de gevallen goed samen met leeftijdsgenoten. Bij 2-jarige zonder achterstand is dit 70 procent. - Foto: Fotolia

Dit zegt promovenda Elisabeth Brekke Stangeland van de Universiteit van Stavanger (Noorwegen). Zij bestudeerde de relatie tussen kindertaal, spelen en sociale vaardigheden. Vakblad Vroeg publiceerde de bevindingen van haar onderzoek.

Buitengesloten

Stangeland zag dat 2-jarigen met een taalachterstand in slechts 11 procent van de gevallen goed samenspeelden met leeftijdsgenoten. Bij 2-jarige zonder achterstand was dit 70 procent. Zij concludeert dat kinderen juist door hun taalachterstand worden buitengesloten door leeftijdsgenoten. ‘Tweejarigen met beperkte taalvaardigheid missen zo belangrijke sociale ervaring die juist weer belangrijk is voor hun taalontwikkling’, aldus de onderzoekster. Er lijkt, kortom, sprake van een vicieuze cirkel.

Samenspelen

De promovenda bekeek de relatie tussen taal en sociale vaardigheden bij meer dan duizend kinderen tussen de negen maanden en twee jaar oud.  Stangeland weet uit andere onderzoeken dat taal belangrijk is om goed samen te kunnen spelen. Dat geldt zelfs al voor kinderen die jonger zijn dan drie jaar oud. ‘Zo krijgen bijvoorbeeld kinderen die niet begrijpen wat er wordt gezegd in een rollenspel slechts een kleine rol toebedeeld.’ Ook blijkt uit onderzoek dat het sociale probleem door taalachterstanden kunnen aanhouden tot dat kinderen naar de middelbare school gaan.

Samen spelen stimuleren

De oplossing van het probleem ligt grotendeels bij professionals die met jonge kinderen werken. Stangeland wijst erop dat onvoldoende sociale vaardigheden niet zomaar opeens starten als kinderen naar school gaan. ‘Het is belangrijk dat deze kinderen in een vroeg stadium geholpen worden in het meedoen en het begrijpen van taalkundige en sociale codes om te voorkomen dat zij steeds ergere sociale problemen krijgen.’ Kinderopvangprofessionals moeten deze kinderen stimuleren en helpen om mee te spelen. Een bekende reactie van deze kinderen is dat zij geneigd zijn meer naar de volwassenen toe te trekken dan naar hun leeftijdgenootjes. Dit is een extra risico op nog meer taalachterstand.

Bekijk het onderzoek van Elisabeth Brekke Stangeland hier >>

Jonge kinderen leren anders dan oudere kinderen. We moeten het spel van jonge kinderen veel serieuzer nemen, zegt Annerieke Boland, lector Jonge Kind aan de Hogeschool iPabo in Amsterdam. Lees meer

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.