Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

‘Echte verbinding zorgt voor een stevige basis binnen het team’

Frida Noordzij
Écht contact maken met anderen, begint met contact maken met jezelf. ‘Ontwapen een ander door jezelf te ontwapenen’, is de boodschap van Minchenu Maduro, spreker tijdens het congres Topsprekers in de kinderopvang. Maar hoe doe je dat? Hoe maak je echte verbinding met jezelf en vervolgens met de ander?
echte-verbinding-zorgt-voor-een-stevige-basis-binnen-het-team
Minchenu Maduro. Foto: Isaac Owusu

‘“Ontwapen een ander door jezelf te ontwapenen” gaat over de figuurlijke tralies waarachter we ons als mensen verschuilen’, vertelt Minchenu Maduro. Als pedagoog, coach en dramadocent traint ze professionals in de kinderopvang, onderwijs, zorg, hulpverlening, politie en justitie. ‘Begin met het maken van echt contact met jezelf. Wie ben je? Wat voel je? Wat denk je? Waar sta je voor? En ook: waarom heb je voor dit vak in de kinderopvang gekozen? Ga terug naar die energie waarbij je ooit dacht: ik ga met kinderen werken! Als je echt contact met jezelf maakt, ontstaat er ook ruimte voor contact met anderen. Collega’s, kinderen en ouders.’

Contact

Waarom is contact met allereerst jezelf maar ook met anderen zo belangrijk? ‘Alleen dan kun je samen met je collega’s aan een community werken. Je creëert een veilige omgeving, waarin de vraag centraal staat: hoe willen we kinderen optimaal begeleiden, zodat hij of zij de eigen potentie kan benutten? Hoe zorg je ervoor dat elk kind binnen de kinderopvang krijgt wat het nodig heeft om te kunnen groeien? Door samen vanuit een community daarnaar te kijken, voorkom je dat je goede ideeën of initiatieven de kop indrukt met jouw eigen visie.’

Denkpatronen

Daarbij is het van belang om je ervan bewust te zijn of je een fixed of een growth mindset hebt, legt Minchenu uit. ‘Wees je bewust van je denkpatronen. Hoe praat je tegen jezelf? Gedachtes kunnen patronen worden en die hebben invloed op je handelen. Zit je vast in je gedachten van hoe iets moet gebeuren of moet zijn? Of sta je open voor groei? Kijk eens in de spreekwoordelijke spiegel: vaak zijn we heel streng naar onszelf, veroordelend zelfs, en dat sijpelt door naar hoe we naar de ander kijken. Kijk bewust naar je denkpatronen, en als je niet blij bent met wat je ziet, durf dan nieuwe paden te kiezen. Gun jezelf die ruimte. Complimenteer jezelf. En vier successen.’

Contact met collega’s

Minchenu: ‘Ik zeg altijd: contact is de basis voor het contract. Investeer je als manager of als collega in het contact met een potentiële, nieuwe collega? Vindt er echte ontmoeting plaats? Met kinderen, met collega’s et cetera, voordat de sollicitatieprocedure wordt afgerond? Als er geïnvesteerd wordt in contact, ontstaat er plek voor een veilige aanspreekcultuur binnen de organisatie.’

‘Het is een wisselwerking’, legt Minchenu uit. ‘Kwetsbaarheid genereert kwetsbaarheid. Ook richting collega’s of werknemers. Als jij je kwetsbaar durft op te stellen binnen je team, kan de dynamiek veranderen. Echte verbinding zorgt voor een stevig basis, ook wanneer het minder gaat in het team. Vanuit die veilige basis kun je elkaar aanspreken wanneer er iets niet zo goed gaat, zonder dat een collega daarvan hoeft te schrikken.

Contact met het kind

Maar contact staat ook centraal in de band tussen de pedagogisch professional en het kind. Minchenu: ‘Stel dat een kind op jouw groep ontzettend druk is, zich niet aan regels houdt, vaak ander gedrag vertoont dan het gros van de andere kinderen. Je kunt hem continu aanspreken op dit gedrag en corrigeren, maar wat heb jij gedaan om het echte contact met dit kind aan te gaan? Wat betekent het gedrag? Hoe kun je dit gedrag herdefiniëren, zodat het kind ook succeservaringen krijgt met dat gedrag? Ik geloof in statusspel: neem niet altijd een hoge status in ten opzichte van het kind. “Ik ben de leider, ik ga jou vertellen zus en zo.” Het kind kan jou ook wat leren, sta daar open voor.’

Contact met ouders

Minchenu: ‘Kijk ook naar het contact met ouders. Sommige ouders willen veel controle uitvoeren op de kinderopvang, op medewerkers, op hoe hun ideale dag er voor hun kind uitziet. Luister naar wat een ouder nu precies zegt. Wat zit er achter het gedrag van die ouder? De ouder wil ook gezien en gehoord worden. Hoe zorg je er als kinderopvangorganisatie voor dat een ouder gehoord wordt, maar dat je ook dicht bij je eigen waarden blijft? Praat daarover met elkaar.’

Verwachting staat verbinding in de weg

Wanneer je vooral werkt vanuit je eigen verwachtingen en die projecteert op kinderen in de groep, staat dat echte verbinding in de weg, stelt Minchenu. ‘Om te beginnen bij de groep: als je te hoge verwachtingen hebt van een kind, kan dat twee kanten op gaan. Je kan een kind zodanig complimenteren, dat het angstig wordt om het een volgende keer weer te doen. Bijvoorbeeld wanneer je zegt: “Maar de vorige keer maakte je ook al zo’n mooie tekening!”, dan leert het kind dat het moet presteren om jouw goedkeuring te krijgen. Je maakt een kind onbewust kwetsbaarder: die voelt jouw teleurstelling wanneer het de volgende dag niet lukt om weer net zo’n mooie tekening te maken. Het is belangrijk om heel concreet te complimenteren, maar ook te corrigeren. In corrigeren zit ook kracht; je maakt een kind veerkrachtiger. Laat het kind vrij van jouw verwachtingen en geef bijvoorbeeld ruimte voor fantasiespel. We hoeven een kind niet altijd te entertainen. Dan kan er ruimte komen voor ontdekking vanuit verveling. Kijk naar welk spel ontstaat, wanneer kinderen vrijheid voelen om te spelen. In dit fantasiespel zitten fantastische leermomenten.’

Onzichtbare tralies

Ook vooroordelen staan echte verbinding in de weg. ‘Aannames over iemand zijn niet verkeerd, maar voeg daar een tweede en derde indruk aan toe. Durf te kijken voorbij het gedrag van de ander, ga voor echte ontmoeting. Als jij dicht bij jezelf blijft, kun je jouw energie met andere delen. Soms heeft de ander het nodig dat jij een veilige omgeving creëert, voordat hij of zij zich durft open te stellen. Dat is nou ontwapenen en ontwapenen werkt door op alle gebieden. Met collega’s, ouders en kinderen. We zitten allemaal achter figuurlijke tralies: gezondheids- of relatieproblemen, eenzaamheid, onzekerheid. Niets is ons mensen vreemd. Je kunt de tralies waarachter de ander zit niet zien, maar je kunt wel met elkaar delen waar je doorheen gaat. Dat maakt jouw pijn beter te dragen en het geeft bijvoorbeeld jouw collega of leidinggevende ruimte om wat voor jou te betekenen. Door je kwetsbaarheden te delen, zeg je eigenlijk: ga zorgvuldig met mij om. En het maakt bij de ander los om te zoeken naar manier om zorgvuldig met jou om te gaan. Beide partijen krijgen letterlijk ademruimte. Aandacht besteden aan jezelf, aan jouw tralies, en dat delen met de ander: dat is krachtig.’

Congres Topsprekers in de kinderopvang

Meer horen over het thema verbinding en contact maken met jezelf én de ander? Minchenu Maduro spreekt tijdens het congres Topsprekers in de kinderopvang op vrijdag 17 juni in Ede. Bekijk het programma >>

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.