Zorgen over kwaliteit babyopvang

Het is niet goed gesteld met de kwaliteit van babyopvang. Baby’s ervaren meer stress, krijgen te vaak insensitieve opvoeding en zijn vaker ziek. Dit blijkt uit een studie van Harriet Vermeer en Marleen Groeneveld van het Centrum voor Gezinspedagogiek aan de Universiteit Leiden.
Babyopvang.jpg
Bijna de helft van de baby’s krijgen

Vermeer en Groeneveld hebben niet zelf onderzoek gedaan naar de kwaliteit van babyopvang, maar bekeken nationaal en internationaal onderzoek naar de kwaliteit van babyopvang en legden de conclusies naast elkaar. Dit deden zij in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken. Zij zagen dat Nederlandse babyopvang niet slechtere kwaliteit biedt dan buitenlandse babyopvang,maar wel dat de kwaliteit er slechter is dan op de peutergroep.

Interactie met baby’s

Er is een aantal paralellen te zien in alle onderzoeken. Een belangrijke is dat de kwaliteit van opvoeder-kind interacties in de groepssetting geen gunstig beeld laten zien. Zo zou een kwart van de baby’s als zij 6 maanden oud zijn tot bijna de helft van de baby’s als ze 15 maanden oud zijn insensitieve opvoeding ontvangen. Hiervoor bekeken de onderzoekers Amerikaans onderzoek, maar ook Nederlandse studies van het NCKO. Daaruit bleek jaren geleden al dat de vaardigheden van pedagogisch medewerkers in relatie tot een groep kinderen op de babygroep minder goed naar voren komen dan op de peutergroep. De scores zijn vooral laag op het gebied van het stimuleren van de ontwikkeling en begeleiden van interacties.

Beroepskracht-kindratio

Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat baby’s thuis meer sensitieve opvoeding ontvangen dan op de gastouderopvang, maar bij gastouders weer meer dan in het kinderdagverblijf. Vermeer en Groeneveld noemen de opvoeder-baby interacties de belangrijkste indicator van kwaliteit. Wat wel gunstig is, is dat bij één-op-één situaties pedagogisch medewerkers net zo sensitief zijn als ouders. In een meta-analyse met 21 internationale studies blijkt dat de beroepskracht-kindratio de kwaliteit van interacties kan verbeteren. In de Amerikaanse NICHD studie wordt een samenhang gerapporteerd tussen sensitieve opvoeding en de ratio: met elke verdubbeling van het aantal kinderen halveert de kans op een sensitieve opvoeding.

In het wetsvoorstel Innovatie en Kwaliteit Kinderopvang (IKK) is onder andere opgenomen dat de beroepskracht-kindratio in babygroepen omlaag moet: van 1 pm’er op drie baby’s.  pm’ers op babygroepen bijgeschoold worden. Hierdoor gaat hopelijk de kwaliteit van babyopvang omhoog. Lees meer

Ziekte

Een andere parallel die in verschillende studies te vinden is, is dat baby’s die naar de kinderopvang gaan vaker ziek zijn. Ze hebben vaker oorontsteking, luchtweginfecties en maagdarminfecties dan baby’s die thuis blijven.  De groepsgrootte is hierin van belang. De incidenties van deze ziekten zijn lager in kleinere groepen.

Corticol

Een bekende meetwaarde als het gaat om welbevinden van baby’s is de cortisolwaarde, ook wel het stresshormoon genoemd. Uit eerdere studies blijkt al dat baby’s op de kinderopvang hogere cortisolniveaus hebben dan thuis. Er zijn geen gegevens bekend van de verschillen in cortisolwaarde in kinderdagverblijven en gastouderopvang.

Gebrek aan onderzoek

De kanttekening die de twee onderzoekers steeds maken, is dat er eigenlijk te weinig onderzoek is gedaan naar babyopvang. Ook de kwaliteit van babyopvang bij gastouders is nauwelijks onderzocht. Meer onderzoek naar deze kwetsbare groep kinderen is cruciaal, vinden Vermeer en Groeneveld. Vaak staat in onderzoek voor de kinderopvang de groep centraal en niet de baby. In zowel de kinderopvang als de gastouderopvang delen baby’s ook vaak een groep met kinderen van andere leeftijden.

Vaste opvoeder

Naast meer onderzoek doen, pleiten Vermeer en Groeneveld voor een vaste opvoeder voor elke baby en gerichte nascholing voor  opvoeders die insensitief blijken te zijn. In veel andere landen hoeven ouders hun baby nog niet naar de kinderopvang te brengen omdat zij aan jaar verlof hebben voor zij weer aan het werk moeten. In Nederland zijn baby’s in principe al welkom vanaf 10 weken, hoewel ook in Nederland veel ouders ervoor kiezen eerst een andere oplossing te zoeken dan professionele kinderopvang. De instroom van baby’s in de Nederlandse kinderopvang loopt al jaren terug.

Download hier het onderzoek ‘Kwaliteit van babyopvang’

1 REACTIE

  1. Wat sensitiviteit (of gebrek daaraan) precies is, wordt niet duidelijk. Kern in de benadering van kinderen (ongeacht de leeftijd) is echter responsiviteit, en dat lukt alleen als je de kindsignalen ziet, begrijpt en kan plaatsen in de ontwikkeling en basisbehoeften. Ouders kunnen dat niet perse beter dan leidsters. De uitspraak dat gastouders het beter doen dan leidsters en dat de kind-ratio ook uitmaakt laat zich moeilijk rijmen met de volgende feiten: a) dat een gastouder tot max 6 kinderen in haar eentje opvangt, tegen max 4 baby's in de kinderdagverblijven, en b) dat gastouders vaak niet of nauwelijks zijn opgeleid en dus zonder enig kennis van ontwikkeling en basisbehoeften werken. De mate van stress van baby's kan evenmin monocausaal op het conto komen van de kinderopvang: ouders die voor rommelopvang kiezen (wo 1 dagsopvang en verder nog andere oplossingen) zorgen voor veel stress bij een baby, vanwege al dat heen en weer gezeul en al die gezichten. Kortom: er wordt weer erg kort door de bocht geoordeeld.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.