Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties6

‘Peuter- en kleutertoetsen zijn zinloos’

Kinderen jonger dan 6 jaar oud, staan nog helemaal niet open voor reken-, lees- en taallessen, zegt hoogleraar orthopedagogiek Sieneke Goorhuis- Brouwer in KRO-programma Brandpunt. Toch worden peuters onderworpen aan taallessen en kleuters zelfs aan een citotoets waar vervolgens allerlei conclusies aan verbonden worden. De reportagemakers stellen de waarde van deze toetsen ter discussie.
'Peuter- en kleutertoetsen zijn zinloos'
Foto: ANP Photo

‘Peuters en kleuters moeten zich vooral motorisch ontwikkelen en zelfvertrouwen krijgen,’ zegt Goorhuis-Brouwer. ‘Onder de 6 jaar is een schoolse aanpak volstrekt zinloos.’

Momentopname

Haar mening wordt ondersteund door testresultaten van hoogleraar ontwikkelingspsychologie Paul van Geert. Hij toont aan dat de taalontwikkeling bij kleuters zich ronduit chaotisch ontwikkelt. Tussen de maandag en dinsdag kan dan echt een wereld van verschil zitten. Oftewel: het resultaat van een citoscore op deze leeftijd is slechts een momentopname. Toch zien deze deskundigen, maar ook leerkrachten, met lede ogen aan dat kinderen etiketten krijgen opgeplakt naar aanleiding van die score.

Hersenen

Goorhuis-Brouwer laat met treffende en waargebeurde cijfers zien dat de hersenen van jonge kinderen nog niet klaar zijn voor schoolse educatie. Een kleuterjuf is gemiddeld 500 uur bezig om een kleuter letters te leren schrijven. Een leerkracht in groep 3 kan dit in 50 uur. ‘In die 450 uur hadden de kleuters kunnen spelen in plaats van oefenen op letters.’

Commercie

De commercie speelt een te grote rol in de toetscultuur, wordt gezegd in de reportage. Scholen willen in groep 8 graag dat kinderen een goed citoresultaat behalen. ‘En,’ zegt Goorhuis-Brouwer, ‘vergis je niet, Cito is al lang geen overheidsbedrijf meer, maar een commercieel bedrijf met een miljoenenomzet. Zij zijn erbij gebaat dat er meer toetsen worden afgenomen. Na de peutertoets zijn dit bijvoorbeeld thuistoetsen zodat ouders met hun kinderen kunnen oefenen.’

Concentratie

De kinderen in de Brandpuntreportage laten bij vlagen letterlijk zien dat alle toetsen en klassikale lesjes niet aansluiten bij hun ontwikkeling. Als een peuterleidster aan een peuter vraagt: ‘wie knipt je haren?’ antwoordt de peuter na lang nadenken ‘papa’. De kring met kleuters kan de concentratie niet echt vasthouden bij de klassikale verkeersles van de juf. Goorhuis-Brouwer: ‘De peutertoetsen zijn ongetwijfeld goedbedoeld voor kinderen met aan achterstand. Maar als een kind van die leeftijd vrolijk en enthousiast is en laat blijken dat hij graag bij je in de groep is, dan kun je zeggen dat het goed met hem gaat.’ Waarmee Goorhuis-Brouwer lijkt te zeggen: een positief toetsresultaat geeft die garantie niet.

Reportage terugzien

Bekijk hier de Brandpunt-reportage ‘De terreur van de kleutertoets‘ terug

6 REACTIES

  1. Ook ik ben het met K. Westerbeek eens. Toetsen en observatie instrumenten zijn – naast allerlei andere gegevens – een hulpmiddel voor de volwassene. Niet bedoeld om kinderen een etiket op te plakken of ergens op af te rekenen. Wel een hulpmiddel om kinderen beter te leren kennen en op grond daarvan je inrichting, activiteitenaanbod en spelbegeleiding beter af te kunnen stemmen. Kinderen hebben profijt van een goed kindvolgsysteem wanneer dit door professionals met kennis van zaken wordt uitgevoerd en geanalyseerd. Een kindvolgsysteem is een evaluatiemoment voor de volwassene, doe ik de juiste dingen, waar liggen er voor mij aandachtspunten. Daar hebben kinderen inderdaad geen last, maar juist plezier van.

  2. Lees alle reacties
  3. Ik ben het met K. Westerbeek eens. De taalvaardigheid spelenderwijs stimuleren met een leuk, zinvol en goed aanbod en zo nu en dan toetsen daar is niks mis mee. Ik heb voldoende voorbeelden gezien waarbij het aan het eerste ontbrak. Maar ik heb ook juweeltjes van pm-ers gezien die al het bovenstaande wel in ‘de vinger’ hadden. Ik ben voor een objectief toets moment. Vaak is er al zoveel ingevuld, zonder dat er gekeken wordt of het klopt. Het toetsen geeft je één beeld, en dit ene beeld graag aanvullen met al je andere bevindingen. Dan pas heb je een compleet beeld.

  4. Het verbaast me wel dat Kinderopvangtotaal dit zo klakkeloos overneemt van Brandpunt. Er zijn veel prominente wetenschappers, in Nederland en daarbuiten, die hier heel andere gegevens en dus een heel andere mening over hebben dan mevrouw Goorhuis- Brouwer. Het meeste onderzoek laat toch echt zien dat er (helaas) een duidelijk verband is tussen je taalvaardigheid als je 4 bent en je taalvaardigheid op latere leeftijd. De toetsen zeggen wel degelijk iets. Ze mogen uiteraard nooit gebruikt worden om kinderen op af te rekenen, maar als extra gegeven, naast het expertoordeel van de leerkracht, zijn ze handig en bruikbaar. Dat vinden de meeste leerkrachten die ik tegenkom ook.
    En het idee dat ‘kinderen lekker kind mogen zijn’, tsja… Ik ken niemand die het daar niet mee eens is. Maar de taalvaardigheid van een kind spelenderwijs stimuleren met een leuk, zinvol en goed aanbod is juist aan te bevelen. En af en toe toetsen hoe het er mee gaat, daar hebben kinderen echt geen last van.

  5. Ik heb gelezen dat in Rotterdam een project is gestart met kinderen van 2,5 jaar die al naar de basisschool gaan. Gezien het bovenstaande artikel van mw Goorhuis-Brouwer is dit dus veel te vroeg. De overheid stemt hierin mee. Laat kinderen spelen, daar leren ze het meeste van, zegt Steven Pont ontwikkelingspsycholoog.

  6. Ik ben het wel eens met bovenstaande. Kinderen moeten vooral kind kunnen zijn.
    Er wordt ongelooflijk veel van peuters en kleuters verwacht. Kinderen mogen helaas niet meer op eigen niveau ontwikkelen. Ik hoop dat ook de overheid gaat inzien dat onze verwachtingen veel te groot zijn ten aanzien van onze kleintjes.

  7. Ik heb de uitzending van brandpunt gezien. Ik toets ook peuters maar ik gebruik de uitslag vooral als verduidelijking waar ik als leidster tekort schiet. vb.hebben veel peuters moeite met de kleuren dan weet ik dat ik daar (nog) meer aandacht aan moet schenken.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.