Je hoort het overal: AI of kunstmatige intelligentie. Maar wat is het precies? Kort gezegd is AI technologie die taken kan uitvoeren waarvoor normaal menselijke intelligentie nodig is – zoals denken, leren, beslissingen nemen of patronen herkennen. Denk aan spraakassistenten zoals Siri of ChatGPT, die begrijpen wat je zegt en een passend antwoord geven. AI leert van grote hoeveelheden gegevens en wordt daardoor steeds slimmer. Ook in de kinderopvang kan AI uitstekend als assistent werken, bijvoorbeeld bij administratieve processen, oudercommunicatie of het ondersteunen van professionals bij het bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen.
Inspiratie en ondersteuning
Bovenstaande klinkt misschien nog steeds wat vaag. Want wat kún je nu concreet met een tool als ChatGPT of Copilot? Erna de Wolff-ter Beek, onderwijsleider bij Albeda College Sociaal & Pedagogisch Werk en mede-eigenaar van Leermixer: ‘Met AI kun je heel veel inspiratie opdoen voor je werk in de kinderopvang. Denk aan leuke activiteiten passend bij het thema en de leeftijd van de kinderen. Je kunt het gebruiken in de communicatie naar ouders toe in de app of per mail, bij reflectie- of observatieformulieren en -rapporten en nog veel meer.’
Tips om AI te gebruiken in de kinderopvang
- VVE-activiteiten verrijken
- Tips om taalontwikkeling te stimuleren bij rollenspel
- Losse steekwoorden omzetten in professionele observatie
- Positieve berichten over verloop dag voor ouders
- Variaties bedenken op activiteiten/differentiëren
- Binnen en buiten activiteiten bedenken bij een gekozen thema
- Reflectievragen voor coachgesprek met collega
- Suggesties voor inrichten van hoeken, passend bij thema
- Feedbackzinnen formuleren op een waarderende wijze
- Energizer bedenken voor teambijeenkomst
- Agenda opstellen
- Een rollenspel of casus uitspelen
De juiste prompt
De vraag is dan natuurlijk: hoe zorg je dat je de juiste output krijgt wanneer je ChatGPT of Copilot een opdracht geeft? ‘Het succes valt of staat met de prompt die je invoert. Geef je ChatGPT een opdracht die bestaat uit één korte zin, zoals bedenk 3 ideeën voor buitenactiviteiten met kinderen, dan is de kans groot dat er activiteiten uitrollen waar je niks mee kunt. Denk aan: de kinderen zijn te groot of te klein voor de activiteit of de activiteiten passen niet bij het juiste seizoen. Je moet dus een specifieke prompt invoeren. Dit kan aan de hand van zes bouwstenen: taak, context, rol, voorbeeld, toon en format. Als je al deze zaken invoert, is de kans op succes groot.’
Hieronder volgen twee voorbeelden van hoe je ChatGPT of Copilot kunt gebruiken hiervoor.
Voorbeelden goede prompts voor de kinderopvang
1. Ideeën voor leuke activiteiten
Taak – wat moet AI doen? Bedenk een aantal leuke beweegactiviteiten voor kinderen in de kinderopvang.
Context – waar gaat het over? De activiteiten zijn bedoeld voor kinderen in de kinderopvang van 2 tot 4 jaar. Het thema van de activiteiten moet ‘sinterklaas’ zijn.
Rol – vanuit wie moet AI denken? De pedagogisch professional
Voorbeeld – De activiteiten zullen in de nieuwsbrief voor medewerkers geplaatst worden ter inspiratie. (Upload een nieuwsbrief van vorige maand als voorbeeld voor de AI-tool) Als de activiteiten gewoon voor jezelf bedoeld zijn, hoef je geen voorbeeld te uploaden.
Toon – De toon moet inspirerend en warm zijn.
Format – Graag in de vorm van een stappenplan.
2. Losse steekwoorden omzetten in een professionele observatie/dagverslag
Taak – Maak een kort dagverslag van een kind met de steekwoorden: zelfstandig gespeeld, bouwhoek, 2 boterhammen met smeerworst, uur geslapen, samen met X gespeeld in de zandbak, vrolijk en blij, goede dag gehad
Context – Het gaat om een kort verslag voor ouders van het kind in de ouderapp
Rol – De pedagogisch professional op het kinderdagverblijf
Voorbeeld – Upload een voorbeeld van zo’n verslag (zonder naam!) in de AI-tool
Toon – De toon moet liefdevol, enthousiast en warm zijn.
Format – Graag in een tekstje van maximaal 200 woorden
Risico’s
Je zult zien: als je zo specifiek ‘prompt’, kunnen er hartstikke leuke en bruikbare ideeën uitrollen. Maar… let op: AI is ontzettend handig, maar ook foutgevoelig, legt Erna uit. ‘Check daarom altijd, vooral als je het voor communicatieactiviteiten gebruikt, of er geen fouten ingeslopen zijn. Controleer dus altijd de output op onjuistheden.’ Daarnaast zijn veel mensen bang dat de bedrijven achter de tools aan de haal gaan met de gegevens. ‘Voer daarom nóóit namen en andere persoonsgegevens in van kinderen! Train medewerkers en jezelf erop om altijd een “X” te gebruiken in plaats van een naam.’
Maar wat op congres ook nog werd benadrukt: nóg belangrijker is om een betaalde versie van een AI-tool te gebruiken, hierbij wordt alles lokaal opgeslagen. Gebruik je een gratis AI-tool? Dan betaal je met je persoonsgegevens – en dat wil je niet. Vooral niet in de kinderopvang.
