Serie: toezichthouders en de strijd tegen kindermishandeling (dl. 4)

Wanneer een pedagogisch medewerker vermoedens heeft van kindermishandeling, kan zij dit bespreken met de aandachtsfunctionaris. Maar wie is dit en wat wordt er van hem of haar verwacht? In deel 4 van deze serie: de rol van de aandachtsfunctionaris.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
AdobeStock

In de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling wordt in het stappenplan de aandachtsfunctionaris meerdere keren genoemd, vanaf stap 3.

Stappenplan meldcode:

  • Stap 1: In kaart brengen van signalen.
  • Stap 2: Collegiale consultatie en bij twijfel Veilig Thuis en/of een letseldeskundige.
  • Stap 3: Gesprek door aandachtsfunctionaris of de beroepskracht met de ouder en zo mogelijk het kind.
  • Stap 4 en 5: De beroepskracht en de aandachtsfunctionaris wegen met behulp van het afwegingskader het risico op kindermishandeling en doen aan de hand daarvan wel of geen melding. Bij twijfel altijd Veilig Thuis raadplegen.

Lees meer over de verbeterde meldcode met het nieuwe afwegingskader >>

De aandachtsfunctionaris

Wie is de aandachtsfunctionaris? Dat is de deskundige binnen de kinderopvangorganisatie als het gaat om kindermishandeling en huiselijk geweld, zowel inhoudelijk als juridisch en organisatorisch. De aandachtsfunctionaris heeft ervaring in gespreksvoering, kennis van de sociale kaart en kan kennis delen en beroepskrachten coachen in het gebruik van de meldcode.

Niet verplicht, wel belangrijk

Het aanstellen vaneen aandachtsfunctionaris is binnen de huidige wetgeving geen verplichting en er zijn geen randvoorwaarden gesteld aan het niveau en de rol van de aandachtsfunctionaris. Vaak volgen zij een twee -tot driedaagse training, welke ook niet verplicht is. In de meeste organisaties is de manager de aandachtsfunctionaris en in grotere organisaties is dat bijvoorbeeld iemand van de afdeling pedagogiek. GGD-toezichthouders over de deskundigheid van de aandachtsfunctionaris: ‘We signaleren dat niet alle managers die tevens aandachtsfunctionaris zijn, voldoende geïnformeerd zijn op het gebied van zorgen, de (afwijkende) ontwikkeling van kinderen en het signaleren van kindermishandeling. Een aandachtsfunctionaris met een pedagogische achtergrond die verschillende locaties ‘bedient’ heeft wellicht wel de geschikte achtergrond, maar heeft tegelijkertijd ook meer afstand tot de beroepskrachten en de praktijk op de groep.’

Inspecties

Tijdens inspecties, bij het vragen naar de meldcode, horen vragen over de kennis en kunde van de pedagogisch medewerkers én de aandachtsfunctionaris/manager. In het inspectierapport wordt onder meer opgenomen of er blijvend geïnvesteerd wordt in de aandachtsfunctionaris. Omdat er geen wettelijke eisen worden gesteld aan de aandachtsfunctionaris en hoe deze rol wordt vervuld, kan de toezichthouder hier weinig tot niets mee in de beoordeling. Wel benadrukt de GGD dat de aandachtsfunctionaris een van de belangrijkste personen is bij het al dan niet ondersteunen van ouders of melden bij Veilig Thuis.

Voorwaarden

‘Wij zijn van mening dat het gesprek aangegaan moet worden met de branche, het toezicht, BOinK, de opleidingen en het ministerie van Sociale Zaken om gerichte voorwaarden te stellen aan de professionalisering en rol van de aandachtsfunctionaris. Welke vooropleiding dient deze professional te hebben? Hoe dicht staat zij/hij bij de praktijk? Hoe vaak komt de aandachtsfunctionaris op de locatie om in gesprek te gaan met de beroepskrachten, de beroepskrachten te ondersteunen en eventueel om kinderen te observeren? Door hier het gesprek over aan te gaan laten we zien dat we ook waarde hechten aan hoe we in de praktijk strijden tegen kindermishandeling.’

Conclusie

Toezichthouders kunnen een grote bijdrage leveren aan de strijd tegen kindermishandeling. ‘We zijn toegerust om te onderzoeken of professionals binnen een kindercentrum in staat zijn om adequaat te kunnen ondersteunen, signaleren en eventueel melden. Ook is het aan ons als toezichthouders om duidelijk te maken als een kindercentrum hier niet toe in staat is en er dus meer voor nodig is. We moeten er met elkaar voor zorgen dat de branche kinderopvang op de best mogelijke manier ouders en kinderen kan ondersteunen. De kinderopvang is dé plek waar kinderen vanaf jongs af aan regelmatig komen en daarmee de aangewezen plek om moeilijkheden thuis bespreekbaar te maken en samen te zorgen voor een emotioneel veilige omgeving voor kinderen. Het tegengaan van kindermishandeling en huiselijk geweld en het aangaan van een ondersteunende relatie met ouders is een enorme verantwoordelijkheid. Kinderdagverblijven dragen deze verantwoordelijkheid niet alleen. Ook als toezicht op de kinderopvang hebben wij een belangrijke verantwoordelijkheid om de branche hierin bij te staan.’

De serie

De kinderopvang is een belangrijke vindplek als het gaat om het signaleren en handelen bij vermoedens van kindermishandeling of huiselijk geweld. In deze serie laten we GGD-toezichthouders aan het woord. In deel 3: verlegenheid rondom de meldplicht. Lees meer

In het tweede deel van deze serie gingen we in op het toezicht op en het gebruik van de meldcode in de kinderopvang. Toezichthouders controleren of de meldcode bekend is en in voorkomende gevallen gebruikt wordt én er wordt gecontroleerd of het management de kennis en het gebruik van de meldcode bevordert. Lees meer

Jaarlijks hebben zo’n 120.000 kinderen te maken met kindermishandeling of huiselijk geweld. Ieder kind dat slachtoffer is van geweld, is er één te veel. In deel 1: samen met kinderopvangprofessionals de strijd aangaan. Lees meer

Deze serie is geschreven in samenwerking met toezichthouders van de GGD, en de handleiding De strijd tegen kindermishandeling en het toezicht op de kinderopvang. Geschreven door Maryse Nijhof-Broek (toezichthouder kinderopvang GGD Hollands Midden) en Janneke Schalkwijk (toezichthouder kinderopvang GGD Amsterdam). Bekijk de handleiding hier >>

De Week tegen Kindermishandeling 2019 is gestart. Hierin staan de verhalen centraal van professionals, ouders en kinderen die geconfronteerd werden met kindermishandeling. Wat kunnen we daarvan leren? Lees meer

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.