Loden leidingen? ‘Het kabinet moet de regie nemen’

Alle kinderopvanglocaties in oude panden moeten gecontroleerd worden op loden leidingen, vindt BOinK. ‘Stel het desnoods verplicht. Er worden nu ernstige risico's genomen met jonge kinderen’, zegt voorzitter Gjalt Jellesma.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
iStock

Naar schatting zit 10 procent van de kinderdagverblijven in oude panden. Dan gaat het om panden die voor 1960 zijn gebouwd. Sinds 1960 zijn loden leidingen verboden. In totaal gaat het om zo’n 1.200 tot 1.500 locaties, waar dagelijks duizenden kinderen worden opgevangen, meldt de NOS.

Onderzoek NOS

De NOS benaderde bijna 2.000 kinderopvangorganisaties die gevestigd zijn in panden die voor 1960 gebouwd zijn. 135 reageerden, waarvan zes zeggen loden leidingen in hun gebouw te hebben en 28 organisaties weten het niet.

‘Kabinet moet regie nemen’

De Gezondheidsraad adviseerde in november vorig jaar om jonge kinderen geen kraanwater meer te laten drinken als een pand nog loden leidingen heeft. Op diverse kinderopvanglocaties gebeurt dit nog wel. Dat moet anders, vindt Jellesma. ‘De ene gemeente neemt actie, de andere niet. Het is gewoon klungelig, het kabinet moet hier de regie nemen. Stel het desnoods verplicht. Er worden nu ernstige risico’s genomen met jonge kinderen.’

Alle kinderopvang controleren

BOinK wil dat gemeenten en GGD’s de opdracht krijgen om alle kinderopvang in oude panden te controleren en eventuele loden leidingen te laten vervangen. ‘Wanneer is vastgesteld dat er sprake is van loden leidingen zou de eigenaar van het onroerend goed minimaal verplicht moeten worden om binnen afzienbare tijd een loodvrij tappunt te realiseren. Hierbij zouden de waterleidingbedrijven een rol kunnen spelen’, reageert Jellesma. ‘Het is voor kinderopvanglocaties geen optie om jarenlang met drinkwater uit flessen of pakken te werken.’

Kinderopvang verantwoordelijk

Wel is Jellesma van mening dat, totdat er maatregelen worden ondernomen vanuit de overheid, de kinderopvangorganisatie altijd verantwoordelijk is voor de kwaliteit van de kinderopvang en de gezondheid van de kinderen. ‘Als er is vastgesteld dat het loodgehalte in het kraanwater te hoog is, dan moet de organisatie alle nodige maatregelen nemen om te voorkomen dat kinderen lood binnenkrijgen via het kraanwater.’

Watertest

Het is onduidelijk hoe betrouwbaar de tests zijn die kinderopvangorganisaties online kunnen bestellen om te meten hoeveel lood aanwezig is in het drinkwater. ‘Ook hier kunnen kabinet en gemeenten een rol spelen waar het gaat om de betrouwbaarheid en beschikbaarheid van dergelijke tests.’

BK

De Brancheorganisatie Kinderopvang (BK) is het eens met BOinK en roept op tot een meer landelijk beleid en coördinatie vanuit het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS). Eerder zei de BK al: ‘Het kan zijn dat je al door je eigen gemeente bent benaderd over deze problematiek. Volg dan de instructies die de gemeente je geeft. Heb je vragen, neem hierover contact op met jouw GGD of lees meer op de website van het RIVM of GGD GHOR Nederland.’

BMK

De Branchevereniging Maatschappelijke Kinderopvang geeft het volgende advies aan haar leden:

  • Ga na of in de panden waar kinderdagverblijven of bso’s zijn gevestigd, loden waterleidingen aanwezig zijn.
  • Benader de gemeente en vraag na welke panden binnen de gemeentegrenzen loden waterleidingen hebben. Veel gemeenten hebben dit overzicht of zijn bezig dit nu in kaart te brengen.
  • Wees extra alert op panden die gebouwd zijn vóór 1960 en vraag bouwrapporten van de desbetreffende panden bij de eigenaren en de verhurende partijen.
  • Controleer ook de locaties (een bso bijvoorbeeld) die zijn ondergebracht in scholen waar je mee samenwerkt.
  • Neem in je onderzoek gebouwen mee die gerenoveerd zijn en controleer of de leidingen tijdens de renovatie gesaneerd zijn.

Zijn er loden waterleidingen aanwezig?

  • Meet de concentratie lood op de drinkwaterpunten van de loden waterleidingen. Laat deze meting uitvoeren door een erkende organisatie op het gebied van waterkwaliteit en watertechnologie.
  • Leg de gemeten concentraties voor aan de GGD ter beoordeling. De GGD kan aangeven hoe ernstig een eventuele overschrijding van de norm is. De GGD is ook de instantie die als deskundige de ouders hierover rechtstreeks te woord kan staan. Maak afspraken met de GGD hierover.
  • Informeer ouders over de situatie en de getroffen veiligheidsmaatregelen. Geef een telefoonnummer van de GGD waar zij rechtstreeks hun vragen over een mogelijk gezondheidsrisico van kinderen kunnen stellen.
  • Laat de loden waterleidingen afsluiten en vervangen. Maak tot de waterleidingen zijn vervangen, gebruik van flessenwater.

Minister Knops

Minister Raymond Knops van Binnenlandse Zaken vindt dat kinderopvangorganisaties en scholen zich eerst tot de verhuurder van het gebouw moeten richten, wanneer er sprake is van loden leidingen. ‘Dat kan soms een gemeente zijn en die is verantwoordelijk voor deugdelijke leidingen’, zegt hij.

‘Kinderopvangorganisatie machteloos’

BOinK reageert: ‘De meerderheid van de kinderopvanglocaties zitten echter in huurpanden en zijn daarmee afhankelijk van de eigenaren van het onroerend goed. Wanneer de eigenaar geen actie onderneemt, staat een kinderopvangorganisaties machteloos. In het overgrote deel van de gevallen is verhuizen niet mogelijk. Locaties zijn zeer moeilijk te vinden en wanneer het al lukt zal het zeker enkele jaren duren voordat een dergelijke verhuizing is afgerond.’

Ook bij een kinderopvanglocatie in Groningen werd lood aangetroffen in het drinkwater. ‘Die is hoger dan de norm, maar nog altijd laag’, zegt Martin Eggens, toxicoloog bij de GGD. De impact op kinderen die water uit de leidingen hebben gedronken is niet meetbaar, stelt hij. Lees waarom

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.