Doelgroeppeuters zijn ook goed af in IKC’s

Bij de harmonisatie van de kinderopvang en de vorming van IKC's was men bang dat de verworvenheden van het peuterspeelzaalwerk en de bijdrage van peuterspeelzalen aan de bestrijding van onderwijsachterstanden, verloren zouden gaan. Maar die vrees blijkt ongegrond.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Fotolia

Uit onderzoek van het Kohnstamm Instituut kan worden afgeleid dat peutergroepen van IKC’s in kwaliteit niet onderdoen voor vergelijkbare groepen in voormalige peuterspeelzalen.

Aanleiding voor het onderzoek door het Kohnstamm Instituut was een belangrijke bevinding uit het in voorgaande jaren gedane pre-COOL onderzoek dat het voor kinderen die de doelgroep vormen van het onderwijs-achterstandenbeleid uitmaakt welke voorschoolse instelling zij bezoeken. Een hoge educatieve kwaliteit en gebruik van een vve-programma bleken essentieel voor het inlopen van achterstand. Deze kenmerken bleken vaker aanwezig in voorschoolse voorzieningen (vooral in peuterspeelzalen) waar een concentratie van doelgroepkinderen aanwezig was.

In de praktijk bleken kinderen van werkende, hoogopgeleide ouders vooral naar kinderdagverblijven te gaan en kinderen van minder hoogopgeleide ouders naar peuterspeelzalen. Om deze tweedeling te voorkomen, werd de opvang in IKC’s bepleit, waarin voorschoolse, schoolse en buitenschoolse voorzieningen zijn geïntegreerd.

In het onderzoek aan het Kohnstamm Instituut zijn de onderzoekers nu nagegaan hoe de kwaliteit in IKC’s zich verhoudt tot de kwaliteit van peuterspeelzalen en kinderdagverblijven, zoals vastgesteld in het pre-COOL onderzoek. Ook is onderzocht wat IKC’s doen om een aanbod voor gemengde groepen te creëren en hoe in dit aanbod rekening wordt gehouden met de aanwezigheid van doelgroepkinderen.

Taalkoppels vormen

In het onderzoek is de proceskwaliteit van de voorschoolse voorzieningen gemeten. Gekeken is naar de kwaliteit van de interacties tussen kinderen onderling en tussen kinderen en pedagogisch medewerkers en de kwaliteit van de activiteiten die kinderen uitvoeren.

De proceskwaliteit in de peutergroepen in IKC’s met gemengde groepen, waarin peuters die de doelgroep vormen van het achterstandenbeleid en niet-doelgroeppeuters samen worden opgevangen, bleek hoger is dan in locaties uit het pre-COOL-onderzoek, met qua achtergrondkenmerken vergelijkbare kinderen. De IKC’s bieden meer emotionele ondersteuning en een betere gedragsregulatie. En deze groepen scoren hoger op educatieve kwaliteit en kwaliteit van het taalaanbod.

Van elkaar leren

Een positieve kant van IKC’s is volgens de onderzoekers dat kinderen zowel in sociaal als in cognitief opzicht van elkaar kunnen leren. Pedagogisch medewerkers verwachten dat dit spontaan gebeurt, maar ze sturen hier ook op. Dat gebeurt vooral door dagelijks in kleine groepjes, op niveau en naar behoefte te werken en te spelen, of door taalkoppels te vormen van taalvaardige en minder taalvaardige kinderen. De onderzoekers zagen dat IKC’s in principe een goede basis bieden voor het ontwikkelen van positieve onderlinge relaties tussen kinderen. Er is veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en welbevinden van ieder kind. Peuters leren vriendschappen te sluiten, conflicten op te lossen en zich te verplaatsen in de ander.

Inrichting en groepsgrootte

Daarnaast is in het onderzoek gekeken naar de structurele kwaliteit. Daarmee worden de structuurkenmerken van de voorzieningen bedoeld, zoals de inrichting van de ruimte, de groepsgrootte, de staf-kindratio, het opleidings- en kwalificatieniveau van de medewerkers en de wijze van professionaliseren. Hierop scoorden IKC’s en de pre-COOL locaties doorgaans even hoog. Op drie kwaliteitsvariabelen scoren de IKC’s hoger, namelijk op de gerapporteerde kwaliteit van het rekenaanbod en de kwaliteit van het aanbod ‘wetenschap en techniek’ en het contact met de basisschool.

Nog niet veel gemengde ikc’s

De onderzoekers stellen wel vast dat er nog niet veel IKC’s zijn met een naar opleidingsniveau en etnische herkomst gemengde populatie in het voorschoolse traject. Dat komt waarschijnlijk, omdat veel IKC’s in wijken liggen waar veel hoogopgeleide ouders wonen, of van oorsprong Brede School zijn, en zijn ontwikkeld vanuit het onderwijsachterstandenbeleid. Voor dit laatste type scholen is het moeilijk om kinderen aan te trekken van ouders met een hoger opleidingsniveau of een andere etnische achtergrond. IKC’s bieden echter juist, onder meer vanwege het brede voorschoolse aanbod, veel mogelijkheden om gemengde groepen op te vangen. Hier ligt een mooie uitdaging voor verdere IKC-ontwikkeling, aldus de onderzoekers.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.