Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Reacties0

Dalton kindcentrum: ‘starten bij een gedeelde visie’

Marike Vroom
Marike Vroom werkt al 25 jaar voor de kinderopvangbladen. Begonnen als redacteur voor het blad Kinderopvang, is ze nu hoofdredacteur van dat blad en ook van Management Kinderopvang, Kinderopvangtotaal.nl én Zosja.nl. De sector heeft voor eeuwig haar hart gewonnen.

Geen energie verspillen aan de frustrerende beren op de weg maar met elkaar aan de slag op basis van de gemeenschappelijke visie. Zo timmert het Haagse Dalton Kindcentrum Helen Parkhurst aan de weg. ‘Begin bij de inhoud als je een kindcentrum wil starten.’

Het is een zonnige donderdagmiddag in april en achter het nieuw en fris ogende kindcentrum spelen de jongste kinderen buiten op het groen ingerichte plein. Binnen zitten de schoolkinderen nog te blokken in hun lokalen en zitten er groepjes leerlingen – met de mondmaskers bij de hand – samen in de gang opdrachten te maken. Directeur Maarten van Gelderen geeft een enthousiaste rondleiding door dit redelijk nieuwe gebouw dat er inmiddels anderhalf jaar staat.

Gezamenlijke visie

Hij vertelt dat een jaar voordat de nieuwbouw klaar was, de drie verschillende partijen al met elkaar hard aan het werk waren om een gezamenlijke visie neer te zetten en hun samenwerking vorm te geven. ‘We hadden als Daltonschool al de organisatie Jong Leren in huis, die voorschoolse educatie biedt aan peuters. We wilden ons kindcentrum uitbreiden met kinderopvang en zijn toen met Kinderopvang Triodus in gesprek gekomen. Het was een tijd van een beetje masseren en samen eten en drinken; dat helpt daarbij. Via inhoudelijke werkgroepen zijn we  aan de slag gegaan om op basis van de Dalton-visie een pedagogisch raamwerk vast te stellen voor een doorgaande lijn. Dat werd een solide basis. De start kwam vanuit de inhoud en dus niet vanuit het gebouw. De volgend stap was bekijken welke organisatie welke ruimtes voor hoeveel  uur per week zou kunnen gebruiken en daar zijn vervolgens bedragen aan gehangen. En sindsdien houden we ons daar niet meer mee bezig want we willen niet als boekhouders gaan bijhouden wie welk uurtje van welke ruimte gebruik heeft gemaakt.’

Beweegvloer

Van Gelderen loopt met een energieke pas door het gebouw en laat de verschillende ruimtes zien. Trots is hij op de deels groene buitenruimte maar ook de grote sportruimte waar een klimmuur is ingebouwd en een elektronische beweegvloer met veel spelmogelijkheden. ‘Die hebben gezamenlijk aangeschaft want deze is echt bedoeld voor peuters en kleuters.’ Veel ruimtes worden gedeeld, zoals de sportzaal, nog een andere speelhal voor de jongere kinderen, de buitenruimte, de keuken en de teamruimtes.     

Stuurgroep

Inmiddels zit de stuurgroep in een vergaderkamer op ons te wachten, deels in levende lijve en deels via een beeldverbinding. Rudy van der Bovenkamp is aanwezig als (tijdelijke) procesbegeleider vanuit de stichting Brede Buurtschool. Daarnaast zit Ingrid van der Stijl, gebiedsmanager van Jong Leren, de organisatie die vier groepen voorschoolse educatie op deze school heeft. Kinderen uit deze groepen krijgen vijf dagdelen VE per week. Selma Pronk is locatiemanager  van Triodus, met drie groepen voor de 0 -4 opvang en 1 groep buitenschoolse opvang. De adjunct-directeur van de school en plaatsvervangend locatiemanager van Triodus completeren het gezelschap.

Bloedgroepen

Maarten van Gelderen legt uit dat de werknemers officieel vanuit hun eigen organisatie worden aangestuurd en daar hun contract hebben. ‘Maar verder werken we wel als een team samen. Werkgroepen en activiteitengroepjes zijn samengesteld uit de verschillende bloedgroepen. En Selma Pronk is bijvoorbeeld portefeuillehouder voor het onderwerp ouderbetrokkenheid voor alle drie de organisaties.’ Ingrid van der Stijl vult aan: ‘er wordt veel samen gespeeld en samengewerkt. In de gezamenlijke speelhal en de buitenruimte mengen de kinderen van Jong Leren en Triodus. Al kan dat nu even niet vanwege de coronamaatregelen. Het wennen van peuters op de kleutergroep gaat heel gemakkelijk en andersom komen ze ook nog wel eens terug. De IB’er van de school loopt ook bij de verschillende organisaties rond en heeft belangrijke rol in zorgtrajecten. Er zijn gezamenlijke activiteiten en de thema’s worden op elkaar afgestemd.  Alle leerkrachten van de onderbouw hebben een VOG zodat ze bij ons naar binnen kunnen. En de opvangmedewerkers komen ook wel eens in de klas kijken. Ook in de BHV-groep is gemengd.’  Lachend: ‘Dat is echt een fanatieke groep, je wordt soms gestoord van al die appjes.’ 

Noodopvang

Selma Pronk (Triodus) vertelt dat bij de noodvang op school de bso-medewerkers zijn ingesprongen. ‘Dat is betaald vanuit gemeentelijke potjes. Je hebt die samenwerking al, en je stapt moeiteloos in. Vanuit de bso wordt ook een medewerker uitgeleend die een zorgkind tijdens schooluren kan begeleiden. Dit wordt dan weer betaald uit het PGB van de ouders of op andere manier. Het zijn korte lijntjes en je kunt dingen snel met elkaar regelen. Iedereen kent elkaar en spreekt elkaar. Het uitlenen van pedagogisch medewerkers heeft dit ook nog in een stroomversnelling gebracht.’

Vertalen

De Dalton-visie van de school is gericht op kinderen vanaf vier jaar. Er moest dus nog wel wat gebeuren om deze visie te vertalen naar de jongste kinderen tot vier jaar. Selma Pronk vertelt dat de medewerkers van Triodus en Jong Leren nu ook de Dalton training volgen. ‘En we komen er achter dat we al veel dingen op de Dalton-manier doen. Je moet het alleen wat kleiner maken, vooral voor de jongste kinderen. Met welke dagritmekaarten en op welk gebied van gecijferdheid kun je werken met jonge kinderen? We worden hier goed in begeleid door de trainster.’

Lef

Rudy Bovenkamp vertelt dat het kindcentrum volledig op de Dalton-visie gebaseerd zal zijn. ‘Daar moet je lef voor hebben om dat met elkaar te doen. Er is veel geïnvesteerd in de relatie, en iedereen staat er voor open.’ Van Gelderen vertelt dat de voorloper van deze school de oudste Daltonschool van Den Haag is. Deze is gecertificeerd door de Nederlandse Dalton vereniging. ‘Ieder vijf jaar krijg je dan een visitatie. Sinds kort bestaat er ook een visitatie voor Dalton kindcentra en dus willen we het complete kindcentrum gecertificeerd krijgen.’  

Heb je je al ingeschreven voor de gratis nieuwsbrief van Zosja? Zosja is het nieuwe online platform dat je helpt om toe te werken naar een IKC of jouw IKC klaar te maken voor de toekomst. Zosja levert je nieuws, duiding, achtergronden, tools en inspiratie over de wereld van de IKC’s. Voor een gratis abonnement, klik hier.

Werktijden

Overleg tussen leerkrachten en pedagogisch medewerkers binnen een kindcentrum kan wel eens lastig zijn omdat hun werktijden verschillen. Maar daar hebben ze een oplossing voor gevonden. Ingrid van der Stijl vertelt dat ze – buiten coronatijd – op maandagochtend een weekopening hebben met vertegenwoordigers van school, Triodus en Wij Leren. ‘Dan bespreken we even kort wat er speelt en wat we gaan doen. Verder hebben we studiebijeenkomsten, die dan vaak ’s avonds gehouden worden. De leerkrachten gaan ’s middags pas om vijf uur weg dus kunnen zij na schooltijd nog wel overleggen met de pedagogisch medewerkers. En de pedagogisch medewerkers van Wij Leren en Triodus komen elkaar veel tegen op het speelplein en in de buitenruimte.’  Het is geven en nemen, vult Maarten van Gelderen aan. ‘De ene keer komt iedereen ’s avonds terug, de andere keer sluiten de pm’ers aan bij een studiedag van de leerkrachten. Het is ook een kwestie van ruim van tevoren plannen. We maken al vroeg een jaarplanning van gezamenlijke vieringen, studiedagen, ouderbijeenkomsten en dergelijke.’ 

Stip aan de horizon

Gevraagd naar de stip aan de horizon, zegt Selma Pronk dat alles nog verder gefinetuned zou kunnen worden zodat de werkgroepen nog beter aan de slag zijn. ‘En het zou mooi zijn als de certificering rond is.’ Maarten van Gelderen droomt over de tijd na de kabinetsformatie waar mogelijk meer ruimte gaat komen voor de veel genoemde beren op de weg bij de samenwerking tussen school en opvang. ‘Mogelijk komt er iets meer ruimte voor dingen waar we nu geen energie in willen steken. We werken nu samen op basis van visie en inhoud en binnen de huidige wet- en regelgeving gebeurt dat met drie afzonderlijke organisaties. Alle mensen werken hier vanuit inhoud, vanuit de Dalton-visie. Daar raak je mensen mee en daar lopen ze warm voor. Maar als de wet en regelgeving  een meer integrale organisatie gemakkelijker maakt, liggen daar misschien wel mogelijkheden. Het gaat nu vooral om: wat is goed voor het kind?’ Rudy van der Bovenkamp: ‘ Dit kindcentrum maakt duidelijk dat een integrale organisatie geen doel hoeft te zijn. We doen het alleen waar het waarde heeft voor het kind en de organisatie. En anders niet.’  Ingrid van der Stijl is op andere kindcentra betrokken waar wel meer integraal wordt gewerkt, en zegt:  ‘ik ben opgelucht dat we ons hier niet hoeven bezig te houden met financiële constructies. Laten we vooral kijken naar hoe het wel kan en niet naar de berg die het zou kunnen worden. Dat kost alleen maar energie.’ 

Raken op inhoud

Gevraagd naar tips en adviezen voor andere kindcentra, zegt Van Gelderen: ‘Alle professionals die met kinderen werken, wil je raken op de inhoud. Niet op een gebouw of formele constructies. Begin bij de inhoud als je een kindcentrum wil starten. De inhoudelijke goede samenwerking is het belangrijkst.’ ‘En begin ruim van tevoren, lang voordat het pand staat,’ vult Selma Pronk aan. ‘Begin met kennismaken, gezamenlijke studiedagen et cetera zodat je visie al klaar hebt en elkaar kent voordat je samen in een gebouw komt.’ 

Helen Parkhurst en het Dalton onderwijs

De Amerikaanse Helen Parkhurst werkte als onderwijzeres van 1905 tot 1913 op verschillende lagere scholen. In haar eerste baan moest ze op een plattelandsschool in Waterville, Wisconsin als enige leerkracht aan 45 leerlingen in de leeftijd van 6 tot en met 16 jaar, lesgeven. Ze voerde een individuele benadering in, waarbij de leerlingen werken aan taken, zelf keuzes maken en samenwerken met elkaar en met de onderwijzer. In deze jaren begint zij haar ideeën over een modernisering van het onderwijs uit te werken in wat zij dan het ‘laboratory plan’ gaat noemen. De klas moet een sociaal laboratorium zijn waar de leerlingen al experimenterend leren, waar veel wordt samengewerkt en waar de oudere leerlingen de jongeren lesgeven. In 1914 volgde Parkhurst een training van drie maanden bij Maria Montessori en werd later haar medewerker en zette zelfs een Montessori Teachers Training School op. Daarna maakt Parkhurst zich gedeeltelijk los van Montessori om haar eigen weg te kunnen gaan.

Het Dalton-onderwijs kenmerkt zich door: eigenaarschap; persoonlijke ontwikkeling; betrokkenheid van kinderen; leerkrachten, kinderen en ouders samen verantwoordelijk; de school als een betekenisvolle oefenplaats en de ruimte om te experimenteren. 

www.daltonkc-helenparkhurst.nl


Marike Vroom
Marike Vroom werkt al 25 jaar voor de kinderopvangbladen. Begonnen als redacteur voor het blad Kinderopvang, is ze nu hoofdredacteur van dat blad en ook van Management Kinderopvang, Kinderopvangtotaal.nl én Zosja.nl. De sector heeft voor eeuwig haar hart gewonnen.

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.