Blog Jacqueline Butti – Als het er echt op aankomt

Er is iets veranderd. Je ziet het in de ogen. Een kind maakt thuis een drama mee en komt daarna weer naar de bso. Wat moet je doen?

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Jacqueline Butti-Korein Kinderplein.jpg

Ik was een paar keer de pm’er die zo n kind dan weer voor het eerst zag. Een moeder die net was overleden aan kanker…of een broer die slachtoffer was geworden van geweld…een vader met een hersenbloeding…ouders die elkaar naar het leven stonden. Wat een gezin in een donkere periode stort, krijgt een kind ook mee.

Leeftijd en karakter van het betrokken kind zijn van invloed op hoe het kind zich uit en de ellende verwerkt. Maar in alle gevallen betekent het dat je als pm’er extra gevoelig moet zijn voor signalen. Je bent deel van de naaste omgeving die dan juist belangrijker wordt. De stabiliteit is thuis weg, het veilige gevoel verstoord als ouders verdrietig zijn of er mist ineens een belangrijke persoon in het leven van het kind.

Een volwassen betrokkene heeft je ingelicht over wat er gebeurd is maar dan komt het moeilijke deel voor jou. Want hoe benader je het kind als hij of zij weer op de groep komt? Mijn ervaring is dat een deel van de jonge kinderen op de automatische piloot gaan en in het begin niet praten over wat hen overkomen is. Soms komt er slechts een “ dienstmededeling” op neutrale toon. Zonder referentiekader weet het kind niet wat verlies betekent of een toekomst in een ontwricht gezin.

‘Subtiliteit is belangrijk want het kind wil niet doodgeknuffeld worden, maar net als de andere kinderen zijn’

Ik probeer de situatie in ieder geval zo veilig mogelijk te maken bij mij; hetzelfde dagritme, alles voorspelbaar en ik zorg ervoor dat ik dichterbij blijf om voor het kind maximaal beschikbaar te zijn. Een klein gebaar is dan vaak al goed om het gevoel te geven dat er een speciaal lijntje loopt tussen het kind en jou.. Een blik, een aai over een bol of even iets doen waarvan je weet dat juist dat kind daar van houdt. Subtiel een gevoel delen zonder dat andere kinderen daar deel van hoeven uit te maken. Subtiliteit is belangrijk want het kind wil niet doodgeknuffeld worden, maar net als de andere kinderen zijn.

Ik stel me in op verdriet dat zich op hele uiteenlopende manieren zou kunnen uiten en ook op momenten dat ik het soms niet zou verwachten. Er zijn overigens ook soms kinderen die wel zelf wat vertellen over wat hen overkomen was. Het doet pijn om te zien dat ze zichzelf vaak nog niet bewust zijn van wat het zou betekenen voor de toekomst. De onschuld…Wat betekent het als je moeder er nooit meer is? Hoe voelt nooit meer? Ik laat het kind zelf de inhoud van het gesprek bepalen en hoe ver we daar in gaan. Ook in hoeverre het kind daar andere kinderen in betrekt die dan erg rechtstreeks reageren vanuit hun eigen onschuld. Is je moeder dood? Moet jij dan huilen? Wie haalt jou dan dadelijk op?

Vaak merk ik dat het kind dat een moeilijke situatie te verwerken heeft het fijn vind om even uit de bedrukkende sfeer van thuis te zijn en afleiding te hebben. Zij hebben begrijpelijk geen zin om meteen in een gesprek te belanden dat zoveel gevoelens van verdriet of verwarring zou kunnen oproepen. Als ze maar weten dat jij “het” weet.

‘De belangrijkste steun zit hem in jezelf als pm’er’

Iedere pm’er kan een dergelijke situatie meemaken met kinderen in de groep. Al heb ik hier een aantal aspecten willen benoemen, de belangrijkste steun zit hem in jezelf als pm’er; oprechte betrokkenheid en het lef om dat te laten zien in alle eenvoud. Kinderen voelen het meteen aan en dat biedt hen troost en houvast. De pm’er laat zien dat ze meevoelt en tegelijkertijd blijft ze de veiligheid garanderen door eigen emoties in de hand te hebben en fijngevoelig te zijn voor de signalen van het kind. Het onzichtbare lijntje van hart naar hartje…dat werkt het best.

De laatste keer schreef Jacqueline een weblog over Sinterklaas: de grote onthulling >>

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.