Inrichting speelruimte bepaalt spelgedrag kind

De inrichting van de speelruimte in kinderdagverblijven is van invloed op het exploratief en sociaal gedrag van kinderen. Dat concludeert Ine van Liempd in haar proefschrift, waar ze op 16 november mee promoveert aan de Universiteit Utrecht.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
iStock

Van Liempd onderzocht hoe jonge kinderen de binnenspeelruimte in het kinderdagverblijf gebruiken. Ze voerde het onderzoek uit in tien verticale groepen van tien kinderdagverblijven; de leeftijd van de geobserveerde kinderen varieerde van 11 tot 48 maanden. Liempd filmde kinderen tijdens perioden van vrij spel. Daarbij keek ze welke ruimtelijke elementen kinderen gebruikten en wat ze ermee deden. Ook werd onderzocht hóe kinderen speelden: samen, alleen of naast elkaar.

Vrije vloer veel gebruikt

De kinderen bleken maar de helft van de tijd te spelen. Een kwart van de tijd waren de kinderen ‘in transitie’: aan het rondlopen, iets aan het pakken of wegleggen. Vooral de vrije vloer bleek veel te worden gebruikt, voor allerlei activiteiten zoals rondlopen, springen, kruipen, rennen en vallen. Tafels en speelhoeken werden minder gebruikt, maar wel intensiever.

Tips voor de praktijk

De uitkomsten van de studie leveren enkele aanbevelingen op voor de praktijk.  Om intensieve exploratie te stimuleren is het bijvoorbeeld raadzaam om (thematische) activiteitenplekken te creëren met spelmaterialen binnen handbereik van de kinderen. Pedagogisch medewerkers in verticale groepen zouden tijdens vrij spelmomenten extra mogelijkheden kunnen creëren voor spel op de vloer, bijvoorbeeld door met een kleedje en spelmateriaal een tijdelijke speelplek te maken. Vanuit het oogpunt van ontwikkelingsstimulering zouden kindercentra volgens Van Liempd lage tafels moeten hebben, met een verscheidenheid aan spelmaterialen op kindhoogte, zodat kinderen de  materialen zelfstandig kunnen pakken en gebruiken.

Aparte groepen

Van Liempd vindt ten slotte dat er niets mis is met het rust, reinheid en regelmaat-principe dat op veel kinderdagverblijven wordt gehanteerd. ‘Maar pas op dat het proberen om de ruimte permanent opgeruimd te houden niet ten koste gaat van exploratieve activiteiten van de kinderen.’ Uitkomsten van de studie lijken bovendien te suggereren dat aparte groepen voor baby’s en peuters beter geschikt zijn om exploratief spel te stimuleren. Ze raadt aan voorzichtig te zijn met het stimuleren van de groei van het aantal verticale groepen.

In het onderzoek benoemt Van Liempd haar vrees dat nieuwe wetgeving over de kind-beroepskracht ratio in de praktijk zal leiden tot groei van verticale groepen (ten koste van leeftijds-homogene groepen). Eerder riep zij in een opiniestuk in Trouw op om andersoortige maatregelen te nemen om de kwaliteit van de kinderopvang (voor baby’s én voor peuters) te verbeteren. Lees meer

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.