‘Het gaat om dezelfde kinderen, dus waarom splitsen in opvang en onderwijs?’

Een volledig samengaan van onderwijs en opvang, dus meer integratie dan in een ‘normaal’ IKC. Hoe werkt dat en hoe pak je dat aan? Deel 1 van een serie: de stichting Samenwijs in de regio Hilvarenbeek/Oirschot. ‘Opvang en onderwijs scoren hier een rapportcijfer boven de 8 op ouder- en leerlingtevredenheid’.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Foto Hes van Huizen

Het is een model dat Arnoud van Leuven van harte kan aanbevelen: de volledige integratie van kinderopvang en onderwijs in een nieuwe organisatie. Dus niet zoals in veel IKC’s een min of meer verregaande vorm van samenwerking, maar een complete bestuurlijke fusie. Met één visie, één raad van toezicht, één model van medezeggenschap en één raad van bestuur. Met op iedere locatie één team met één leidinggevende die zich inzetten voor een optimale doorlopende lijn voor kinderen van 0-13 jaar.

‘Het gaat om dezelfde kinderen, dus waarom zou je dat splitsen in opvang en onderwijs?’, vraagt Van Leuven zich hardop af.

Niet vanzelf

Ondanks al deze voordelen verliep de oprichting van de stichting Samenwijs, een organisatie voor opvang en onderwijs met negen locaties in de regio Hilvarenbeek/Oirschot, niet vanzelf. Er waren ruim tien jaar voor nodig om de nieuwe organisatie van de grond te krijgen. Van de eerste verkennende gesprekken in 2007 tot de feitelijke oprichting van Samenwijs op 1 januari 2018.

Heb je je al ingeschreven voor de gratis nieuwsbrief van Zosja? Zosja is het nieuwe online platform dat je helpt om toe te werken naar een IKC of jouw IKC klaar te maken voor de toekomst. Zosja levert je nieuws, duiding, achtergronden, tools en inspiratie over de wereld van de IKC’s. Voor een gratis abonnement, klik hier.

Om te beginnen was er een afsplitsing nodig van een grotere kinderopvangorganisatie in de regio. De stichting van zes katholieke basisscholen waarvan Van Leuven bestuursvoorzitter was, werkte met deze kinderopvangorganisatie samen, maar deze had ook locaties in andere gemeenten. En dat was niet goed te combineren met een totale integratie met het onderwijs.

Vervolgens was er de vraag: hoe krijg je je mensen mee? Kinderopvang en onderwijs waren altijd gescheiden werelden, en nu werden de medewerkers uit deze twee sectoren ineens directe collega’s. Hoe doe je dat?

Beter begeleid

Door telkens te wijzen op de voordelen van de nieuwe situatie, legt Van Leuven uit. ‘Voor het kind dat beter wordt begeleid en voor de ouders die minder hoeven te sjouwen met hun kind. En voor de medewerkers die uitgedaagd worden het beste van zichzelf te geven voor de totale ontwikkeling van het kind en daardoor ook zelf nieuwe kansen krijgen.’

Helaas krijg je met een complete integratie van opvang en onderwijs met allerlei praktische administratieve en juridische kwesties te maken. ‘In een van onze groepen hebben we kinderen van drie en vier jaar. Dat werkt pedagogisch heel goed, want de overgang van opvang naar onderwijs loopt er soepeler door. Er is minder stress en meer plezier.’

Dat zien de gemeente en inspectie ook, aldus Van Leuven, maar toch plaatsen zij kanttekeningen bij het systeem, want het past niet binnen de regels. ‘Een pm’er en een leerkracht samen voor een groep, daar kunnen ze binnen het huidige wettelijke kader niets mee. En hoe leg je verantwoording af over de besteding van het overheidsgeld uit twee verschillende stromen? Vooralsnog wordt het gedoogd, daar heeft de gemeente zijn nek voor uitgestoken, maar uiteindelijk moeten we wel toe naar een structurele oplossing.’

Naar wens

Ondanks alle praktische problemen verloopt de integratie van onderwijs en de opvang bij Samenwijs nu al bijna drie jaar naar wens. Dat blijkt onder meer uit de tevredenheid van ouders en kinderen, die steeds meer de waarde zijn gaan zien van een doorgaande ontwikkelingslijn van 0-13 jaar. ‘Neem de eerste fase van de corona-crisis. Terwijl er op andere plekken in Nederland gesteggeld werd tussen onderwijs en bso, liep het bij Samenwijs op rolletjes. Opvang en onderwijs scoren hier een rapportcijfer boven de 8 op ouder- en leerlingtevredenheid.’

Een punt van aandacht is natuurlijk wel hoe de financiering is geregeld, omdat onderwijs en opvang uit verschillende geldstromen worden betaald, en omdat ouders aan de opvang zelf meebetalen en daar een kinderopvangtoeslag voor ontvangen.

Geldstromen gescheiden

‘De geldstromen dienen inderdaad strikt gescheiden te blijven,’ benadrukt Van Leuven. ‘Onze accountants zien daar op streng op toe. Wat de kinderopvang betreft: we hebben een zeer groot bereik bij de peuters. Ze krijgen vve op alle locaties, dit is helemaal geïntegreerd in onze pedagogische visie en de werkwijze. Bij de bso is ons bereik lager dan we zouden willen. We kunnen veel meer bieden als alle kinderen zouden meedoen. We zijn daarom dit jaar gestart met werkgroepen waarin leerkrachten en bso-medewerkers samen aanbod voor brede talentontwikkeling ontwikkelen. En daarnaast blijven we verder zoeken naar dagarrangementen waar alle kinderen van 4-13 jaar aan kunnen meedoen.

Oproep Tweede Kamer

Al met al heeft Samenwijs volgens Arnoud van Leuven een mooi pakket te bieden. ‘Een pakket dat onze medewerkers de mogelijkheid biedt nieuwe kwaliteiten in zichzelf te ontwikkelen, dat ouders ontzorgt en het onderwijs en de begeleiding van kinderen op een hoger plan brengt. Dit is de toekomst, en die is bij ons al begonnen. Ik wil de overheid oproepen om de wet- en regelgeving hierop aan te passen. Tweede Kamer, pak je verantwoordelijkheid! Dit systeem is voor iedereen beter, nu moeten we het alleen nog wettelijk tot achter de komma regelen.’

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.