Blog Kirsten Fröhlich – Misbruik en geweld tegen kinderen voorkomen

Vandaag start de Week tegen Kindermishandeling. Ieder jaar opnieuw worden we gevraagd stil te staan bij een onderwerp waar we eigenlijk liever niet mee geconfronteerd worden. Omdat het te pijnlijk is om te beseffen dat jonge kinderen nare gebeurtenissen meemaken of omdat het ons voorstellingsvermogen gewoonweg te boven gaat. Maar misschien ook omdat we ons machteloos voelen of boos en omdat het lijkt of geweld tegen kinderen en kindermisbruik nooit stopt.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan

Marta Santos Pais, de Speciale VN Vertegenwoordiger van de Secretaris Generaal (SRSG) inzake geweld tegen kinderen, is gelukkig optimistisch. Zij stelt dat misbruik en geweld tegen kinderen niet onvermijdelijk is en wel degelijk voorkomen kan worden en moedigt beleidsmakers, professionals en lokale leiders over de hele wereld aan om preventieve maatregelen te nemen. Als je uitgangspunt is dat kindermishandeling en misbruik voorkomen moet én kan worden, dan is het een zaak die iedereen aangaat en kan je er iets tegen doen. Om te beginnen bij jezelf en binnen je eigen organisatie.

Kindermishandeling vindt niet alleen in de thuissituatie plaats. Ook beroepskrachten in het onderwijs, de kinderopvang, de zorg en vrijwilligers van bijvoorbeeld sportverenigingen kunnen de grenzen van kinderen overschrijden. Dat noemen we ‘grensoverschrijdend gedrag’. Grensoverschrijdend gedrag kan psychisch, lichamelijk of seksueel zijn. Als een kind gedrag ongewenst, onprettig of bedreigend vindt, is het per definitie grensoverschrijdend. Een arm om een kind heen slaan dat verdriet heeft is niet grensoverschrijdend, behalve als het kind dat niet wil.

Wegkijken onder het mom van ‘bij ons komt dat niet voor’ is geen optie. Wie dagelijks met kinderen werkt ziet ook wel eens grensoverschrijdend gedrag. Dat kunnen kleine dingen zijn: iemand die uitvalt tegen een kind, een kind dat net iets te hardhandig apart wordt gezet, een negatieve opmerking of een kind dat gedwongen wordt iets te doen dat het niet wil. Vaak is het onschuldig en blijft het daar bij, maar ook daar moeten we onszelf bewust van zijn en elkaar op aanspreken. Alleen dan creëren we een omgeving waarin geweld geen kans krijgt.

‘Ieder jaar worden we gevraagd stil te staan bij een onderwerp waar we liever niet mee geconfronteerd worden’

Grensoverschrijdend gedrag is vaak emotioneel beladen en lastig te herkennen. Soms heb je het gevoel dat een situatie of een reactie niet helemaal klopt. Realiseer je dat kleine overschrijdingen kunnen leiden tot nog schadelijker gedrag. Neem een niet pluis gevoel serieus en bespreek je twijfels, ook als het die altijd zo vriendelijke ouder of je naaste collega betreft. Het helpt om de gedragscodes en protocollen binnen jouw organisatie goed te kennen en regelmatig over dit onderwerp in gesprek te gaan met je collega’s en leidinggevende.

De wet innovatie en kwaliteit kinderopvang, die per 1 januari 2018 in werking treedt, vraagt ons ook om meer preventief te werken. Zo zijn kinderopvang organisaties verplicht om, naast het vier-ogen-principe, te beschrijven hoe er wordt gewerkt om het risico op grensoverschrijdend gedrag te beperken. Dit kan meegenomen worden in het veiligheid- en gezondheidsbeleid of verder uitgewerkt worden in een protocol of sociaal omgangsbeleid.

Ook het mentorschap kan een preventieve en signalerende functie hebben. Als mentor volg je structureel de ontwikkeling van het kind en leert daardoor het kind en de ouder(s) beter kennen. Tussen de regels door kom je vaak veel te weten over de thuissituatie en kan je advies geven of een luisterend oor bieden. Ga als mentor met het kind afwassen of de lego sorteren wanneer je het idee hebt dat het ergens mee zit. Bij jonge kinderen is dat lastiger, maar ook dan kan je proberen tussen de regels door te kijken. Baby’s en jonge kinderen die zich niet veilig voelen, kunnen dit zelf nog niet verwoorden. Een kind kan dit wel laten zien door bijvoorbeeld moeite te hebben met slapen, eten, huilen en in gedrag. Soms trekt een kind zich in zichzelf terug of wordt juist opstandig en boos. Je hoeft niet op zoek te gaan naar signalen maar je moet er wel voor openstaan.

De combinatie van ontwikkelingsgericht werken en een goede invulling van het mentorschap, maakt dat belangrijke ontwikkelingsstappen en mogelijke achterstanden, worden gevolgd. Problemen komen eerder aan het licht en door er vroeg bij te zijn kan veel schade worden voorkomen.


Minister Hugo de Jonge gaf vanochtend in Den Haag het startsein voor de Week tegen Kindermishandeling met het thema ‘Verbind voor het kind’. ‘Het is onze plicht kindermishandeling te stoppen.’ Lees meer


 

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.