Hoogbegaafdheid al op peuterleeftijd te ontdekken

Hoogbegaafdheid wordt vaak pas geconstateerd als een kind op school in de problemen komt. De inhoud van de lessen sluit niet aan bij het niveau van deze kinderen. Vaak reageren deze kinderen zich af door zich lastig te gedragen. Op kinderdagverblijf De Kleine Wereld in Amsterdam werd het afgelopen jaar getest met het herkennen van hoogbegaafdheid nog voordat kinderen naar de basisschool gaan.

Artikel bewaren

Je hebt een account nodig om artikelen in je profiel op te slaan

Login of Maak een account aan
Hoogbegaafdheid al op peuterleeftijd te ontdekken
Foto: ANP Photo

De methode waarmee wordt gewerkt heet Pientere peuters, ontwikkeld door Fanny Cattenstart. Zij is zelf hoogbegaafd en haar vierjarige dochter, die al naar groep 3 gaat, ook. Volgens Cattenstart zijn hoogbegaafde kinderen ‘een vergeten groep’. In het Parool zegt ze dat er vooral veel aandacht is voor de onderkant, de achterstandsleerlingen, maar weinig voor de groep aan de bovenkant.

Mythe van hoogbegaafdheid

Ouders vinden het vaak niet gemakkelijk om ervoor uit te komen dat hun kind hoogbegaafd is. Volgens Cattenstart is het een mythe dat hoogbegaafde kinderen het altijd ver gaan schoppen. ‘Nog geen twintig procent van de hoogbegaafden is wetenschappelijk geschoold, tachtig procent doorloopt niet eens fatsoenlijk de middelbare school.’ De manier van lesgeven en de inhoud van lessen sluit vaak niet aan bij het niveau van de kinderen met gedrags- en motivatieproblemen als gevolg.

Afvinklijst

“Voorkomen is beter dan genezen”, dacht Cattenstart. Zij ontwikkelde observatielijsten die gericht zijn op peuters. Gebruikt het kind veel moeilijke woorden? Hoe speelt hij buiten? Hoe is de interactie met andere kinderen? Ook zijn er spelletjes en blokken met bouwkaarten om het inzicht van peuters te testen. Pedagogisch medewerkers kunnen op een lijstje afvinken of een kind aan de criteria voor hoogbegaafdheid voldoet.

Aanbod aanpassen

‘De methode is niet bedoeld om deze kinderen op een voetstuk te plaatsen’, zegt Cattenstart in het Parool. ‘Het is wel bedoeld als handvat voor pedagogisch medewerkers op kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en voorschoolse opvang. De medewerkers van De Kleine Wereld zijn enthousiast. ‘Ik kijk nu echt anders naar álle kinderen. We zijn ons er nu van bewust dat er een pienter koppe tussen kan zitten, zegt assistent manager en pm’er Bianca Nouws. ‘En’, vervolgt ze in de Amsterdamse krant, ‘ik denk niet meer: daar is hij te jong voor, maar kijk hoe ik het aanbod kan aanpassen.’

Schoolkeuze

Nouws ziet grote voordelen voor ouders om al vroeg te weten dat hun kind een ontwikkelingsvoorsprong heeft. Zo kunnen zij gericht op zoek naar een basisschool die hier op inspeelt met bijvoorbeeld een plusklas.

5 REACTIES

  1. Prima initiatief. Dit had achteraf voor mijn zoon ook een goed instrument geweest. Misdroeg zich op het KDV erg vaak (andere kinderen slaan, schoppen en bijten). Werd zelfs overgeplaatst naar een andere groep. Daar kreeg hij meer uitdaging, zoals moeilijke puzzels en het geen ineens beter met z’n gedrag. Op de basisschool ging het weer mis.
    Toen mijn vader overleed, had mijn zoon daar veel last van. Daarom is hij via het CJG bij een psychotherapeut terecht gekomen. Na enkele sessies bleek dat er veel meer aan de hand was dan alleen verlies van opa. Zich onbegrepen voelen door de juf en door de meeste klasgenoten, zijn humor valt verkeerd, etc. Zij vermoedde hoogbegaafdheid. Inmiddels is hij getest en het is bevestigd. Hij zit nu in groep 7 en in de Breinklas. Daarnaast zijn we nu bezig om samen met de schoolleiding een uitdagend lesprogramma samen te stellen voor de resterende anderhalf jaar. En bij de keuze voor voortgezet onderwijs weten we nu waar we op moeten letten, gezien zijn hoogbegaafdheid en daardoor specifieke behoefte.
    Als het KDV over de methode Pientere Peuters had beschikt, hadden we mogelijk eerder z’n hoogbegaafdheid ontdekt en zou ons veel kopzorgen en leed bespaard zijn gebleven.

  2. Lees alle reacties
  3. prima dat hierop gelet wordt. Maar bedenk wel dat jonge kinderen zich niet in rechte lijn, maar met sprongen ontwikkelen, en dat de ontwikkeling op diverse terreinen heel erg uiteen kan lopen. Daarom ook liever het woord ‘ontwikkelingsvoorsprong’ gebruiken in plaats van ‘hoogbegaafdheid’. Laten alle professionals die met jonge kinderen werken met open blik naar het hele kind en diens ontwikkelings kijken en niet meteen klaarstaan om labeltjes te plakken. En maar hopen dat uiteindelijk de overdracht van ALLE kinderen tussen voorschoolse instelling en school zo duidelijk is, dat de leerkrachten in groep 1 en verder, effectief kunnen inspelen op ieder individueel kind.

  4. Hiermee wil ik aangeven, in een moderne tijd, dat het eens tijd wordt het oop te nemen voor kinderen die een geweldige bijdrage kunnen leveren aan de vooruitgang. Ze hebben een ‘ evolutionaire ‘ taak in mijn perceptie.Geef ze vertrouwen en zij geven je de wereld.Succes.

  5. Goedenavond,
    Een goed streven edoch een ‘ dweilen met de kraan open goede zaak dat er mensen op
    Ik ben in 1998 geniaal verklaard ( 168) met H.S.P. Een 3 tot 5 keer grotere inwerking op emotionele beleving
    Jij zit ,terwijl je dat niet aktief en bewust doet, boven in die eenzame vuurtoren en hebt over alles overzicht . Overal kun je licht op laten schijnen, geven.
    Mensen zullen vanuit ‘ de verte’ naar je licht kijken. Doch niet in hun ‘ woonwijk ‘ plaatsen. Afstandelijk naar het licht kijkend. Jij strooit je licht over de zee en de gemeenschap opdat niemand strandt. Doch hun licht vergaat in duister.
    Weldra hebben hoogbegaafden alleen eigen licht te zien, steeds verder buiten de gemeenschap. Naar gevaarlijke kusten van eenzaamheid en verdriet. Fundamenteel totaal verzwakt en bij een windvlaag…. .
    Het is inderdaad zaak kinderen eruit te halen, hoe …niet met een lijst. maar door ogen, handen en gevoel. Noem het herkenning.

    Het heeft alles gekost. Na niet aflatend terreur uit mijn gezin getreiterd. Zonder dat men rekening hield met het levensbelang van 4 kinderen.
    Familiebanden, net als chimpansees. Ze treiteren de hoogbegaafde weg terwijl deze juist buitengewoon investeren in de levens van anderen. Ik ben er bijna overheen maar wel aan mijn emotioneel einde

Geef je reactie

Om te kunnen reageren moet je ingelogd zijn. Heb je nog geen account, maak dan hieronder een account aan. Lees ook de spelregels.