VVE en taalachterstanden

Dit kan een pedagogisch coach in de VE bereiken

Het verbeteren van de educatieve kwaliteit in de voorschoolse educatie. Dat is volgens Heleen Versteegen van bureau Sardes de belangrijkste rol van de pedagogisch beleidsmedewerker/coach. ‘Kinderen kunnen veel meer dan je denkt, ook ouders onderschatten kun kind nog weleens. Je mag best hoge verwachtingen laten zien.’
VVE en taalachterstanden
1-vve.jpg

Kwaliteit VVE scoort hoog in Utrecht

Samenwerking tusen praktijk en onderzoek is de basis van succes bij Utrechts VVE-beleid.
VVE en taalachterstanden
Nog 1800 vrijwilligers op peuterspeelzalen

Nog 1800 vrijwilligers op peuterspeelzalen

Nog even en er is geen enkel verschil meer tussen de peuterspeelzaal en het kinderdagverblijf. Maar daarvoor moeten de peuterspeelzalen wel eerst 1800 vrijwilligers vervangen voor betaalde beroepskrachten. De MOgroep raadt peuterspeelzalen aan tijdig actie te ondernemen.
VVE en taalachterstanden
De inzet van hbo'ers in de kinderopvang is gemeengoed geworden. In 2013 was 20 procent van de pm'ers hoger opgeleid dan de beroepskwalificaties vereisen.

Kinderopvang en onderwijs in één systeem is ongewenst

De Onderwijsraad wil dat voorschoolse voorzieningen voor kinderen vanaf 2,5 jaar onder de regie van het basisonderwijs komen te vallen. Brancheorganisatie Kinderopvang vindt zo’n verandering onnodig en ongewenst. Bovendien zou de Onderwijsraad haar advies baseren op oude gegevens.
Bso's mogen straks maximaal 50 procent van de opvang

Voortaan twee talen in bso toegestaan

In navolging van het primair onderwijs mogen bso’s meertalige kinderopvang gaan bieden. Dat betekent dat 50 procent van het taalgebruik in het Engels, Duits of Frans aangeboden mag worden. Minister Asscher wijzigt hiervoor de Wet Kinderopvang. Voor kinderdagverblijven voert een wetswijziging nog wat te ver, maar de minister stelt wel experimenteerruimte beschikbaar.
'We willen de resultaten die we de afgelopen jaren hebben bereikt

Vrees voortbestaan voorscholen in grote steden

Amsterdam en Rotterdam en in mindere mate Den Haag en Utrecht, moeten vanaf 2016 VVE-geld inleveren. Dat geld kan dan worden besteed aan kinderen met een taalachterstand in kleinere gemeenten, vindt staatssecretaris van Onderwijs Sander Dekker. G4-wethouders maken zich zorgen.
Onder de sociale veiligheid vallen onderwerpen als het signaleren van kindermishandeling

Hoe sociaal veilig is jouw groep?

Hoe prettig is het om als kind op jouw groep te zijn? Kan het kind er leren, spelen en ontdekken en voelt het zich er prettig? Dat kun je nu testen met de risico-inventarisatie van de Risicomonitor. Deze inventarisatie is gratis te gebruiken voor kinderdagverblijven, bso's en peuterspeelzalen.
VVE en taalachterstanden
Logopedisten kunnen een rol spelen in Vroeg en Voorschoolse educatie in de kinderopvang. daarvoor pleit de NVLF (beroepsvereniging voor logopedisten).

Logopedie kan effect VVE vergroten

Logopedisten kunnen het effect van Vroeg en Voorschoolse Educatie (VVE) in de kinderopvang vergroten. Dit zegt de beroepsvereniging van logopedisten, NVLF. Zij zien een rol voor zichzelf weggelegd om taalontwikkelingsstoornissen van jonge kinderen te voorkomen en willen graag meer samenwerken met de kinderopvang.
Harmonisatie: Almere is gereed

Harmonisatie: Almere is gereed

Harmonisatie: Almere is gereed. De peuterspeelzalen zijn verdeeld over acht kinderopvangorganisaties en de wachtlijsten zijn zo goed als weggewerkt.
VVE en taalachterstanden
Middelgrote kinderopvangorganisatie Amarins failliet

Middelgrote kinderopvangorganisatie Amarins failliet

De Friese kinderopvangorganisatie Amarins is failliet verklaard. De stichting heeft ongeveer tachtig medewerkers in dienst op achttien locaties. Daarnaast biedt de organisatie gastouderopvang. De komende weken blijven de kinderopvanglocaties en peuterspeelzalen open. Een curator zoekt naar overnamekandidaten.

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Management Kinderopvang 2021