VVE en taalachterstanden

Zorgenkinderen
School kapstok jassen

PO-Raad pleit voor meer actie in strijd tegen kansenongelijkheid

De PO-Raad vindt dat het kabinet meer moet doen om de kansengelijkheid van kinderen te vergroten. In aanloop naar het Tweede Kamerdebat op 7 juni a.s. pleiten ze voor drie wezenlijke veranderingen, waar ook de kinderopvang in betrokken wordt. Dit met als doel dat álle kinderen zoveel mogelijk dezelfde ontwikkelkansen krijgen.

‘Baken de rol van de pedagogisch coach goed af’

Om te zorgen dat pedagogisch coaches hun werk zo goed mogelijk kunnen doen, zijn twee zaken cruciaal. De rol die de coach aanneemt en een goede relatie met de gecoachte medewerker. Dat concludeert Seynabou Kane in haar master thesis.
baby newborn eten

Opinie pedagogisch medewerker Daniëlle: ‘Zijn we nog kindgericht bezig?’

Vier jaar geleden koos Daniëlle ervoor een nieuw begin te maken bij een ander kinderdagverblijf in de veronderstelling dat alles beter zou worden. 'Dat is in zekere zin ook gebeurd. Ik kwam terecht in een groot, gezond, eerlijk en groeiend bedrijf. Een bedrijf dat investeert in de ontwikkeling van zijn medewerkers. Maar het maakte ook dat ik meer ben gaan zien. Of inzien.' In dit opiniestuk uit ze haar zorgen over de kinderopvangbranche.
handreiking-starten-met-voorschoolse-educatie

Handreiking: starten met voorschoolse educatie

Wat is voorschoolse educatie (VE) precies? Welke eisen worden er gesteld aan VE? En: welke stappen moet je als kinderopvangorganisatie nemen om VE-aanbieder te worden? De nieuwe Handreiking starters VE van het Gemeentelijk Onderwijsachterstandenbeleid (GOAB) geeft antwoord op deze vragen.
VVE en taalachterstanden
ve-voor-gezinnen-in-armoede-deze-kinderen-worden-over-het-hoofd-gezien

VE voor gezinnen in armoede: ‘Deze kinderen worden over het hoofd gezien’

Gratis voorschoolse educatie voor kinderen uit gezinnen met lage inkomens en dat verankeren in het landelijke armoedebeleid, daarvoor pleit dr. IJsbrand Jepma, senior onderzoeker/adviseur bij Sardes. ‘Achterstanden die deze kinderen oplopen in het voorschoolse zonder VE, worden vaak niet meer ingehaald in het schoolse. Dat is zorgelijk.'
VVE en taalachterstanden
blog-kirsten-frohlich-trillende-muren

Blog Kirsten Fröhlich – Trillende muren

Het kringgesprek op de VE-peutergroep loopt vandaag iets anders dan het thema ‘Knuffels’ zou doen vermoeden. Wanneer Youssef het woord krijgt vertelt hij meteen over huizen die kapot zijn en flats die zijn ingestort. Karim vult aan over grote graafmachines en dode kinderen. Al snel gaat het gesprek niet meer over knuffels maar over trillende muren, oma’s zonder jas in de kou en platgedrukte auto’s.
Zorgenkinderen
peuteropvang

Gratis peuteropvang voor Utrechtse ouders met U-pas en VE-indicatie kind

Een mooi initiatief op het gebied van kansengelijkheid in tijden waarin de kinderopvang een stuk duurder gaat worden. Utrechtse ouders die in het bezit zijn van een U-pas en waarvan de kinderen een indicatie voor voorschoolse opvang hebben, kunnen vanaf 2023 hun kinderen gratis naar de peuteropvang brengen. Dat heeft de gemeente besloten om te voorkomen dat kinderen door financiële problemen niet meer gaan. Het recht op kinderopvangtoeslag vervalt daarmee.
Zorgenkinderen
blog-betsy

Blog Betsy van de Grift – Hoezo, gelijke kansen voor alle kinderen…

In november werd het rapport ‘preCOOL tot en met groep 8’ gepubliceerd, geschreven door Leseman en Veen. Het moet de vraag beantwoorden of VVE werkt. Het antwoord is nog niet zo simpel.
kind naar school

Onderzoek: deze factoren vergroten de kans op een goede start op de basisschool

Bij sommige kinderen verloopt de start op het basisonderwijs niet zo soepel. Onderzoeks- en adviesbureau Sardes heeft een wetenschappelijk kader geschetst om de start op school voor deze kinderen te verbeteren. Want welke kinderen hebben een minder goede start? Waardoor komt dit? En nog belangrijker: hoe kunnen kinderopvang- en onderwijsprofessionals (het begin van) de schooltijd voor deze kinderen verbeteren?
prognose-goab-middelen-wat-zijn-de-verwachtingen-voor-2023

Prognose GOAB-middelen 2023: hoe wordt de verdeling?

Hoe worden de gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid (GOAB)-middelen verdeeld in 2023? De Leeuw Advies maakte een prognose, waarop soms flinke verschuivingen per gemeenten te zien zijn. Angelique de Leeuw: ‘Sommige gemeenten komen in de knel volgend jaar, anderen zien dat ze nóg meer krijgen.’

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.