VVE en taalachterstanden

Dit kan een pedagogisch coach in de VE bereiken

Het verbeteren van de educatieve kwaliteit in de voorschoolse educatie. Dat is volgens Heleen Versteegen van bureau Sardes de belangrijkste rol van de pedagogisch beleidsmedewerker/coach. ‘Kinderen kunnen veel meer dan je denkt, ook ouders onderschatten kun kind nog weleens. Je mag best hoge verwachtingen laten zien.’

Zo zet je een pedagogisch coach optimaal in

Per 1 januari 2022 moet elke VE-aanbieder een pedagogisch coach inzetten. Adviseur en coach Jessie Vogelsangs legt uit hoe je dat doet. ‘Denk niet: we krijgen er een paar uurtjes bij, we zien wel hoe we dat gaan inzetten. Maak een plan.’
VVE

Zo krijgen in Deventer bijna alle doelgroeppeuters voorschoolse educatie

Sinds 1 augustus is 16 uur per week voorschoolse educatie (VE) verplicht voor doelgroeppeuters. De gemeente Deventer kiest voor een aanpak in een breder perspectief van preventie en armoedebestrijding. Dat vraagt om investeringen, vooral voor het aanstellen van extra mensen, maar uiteindelijk levert het volgens wethouder Frits Rorink juist geld op.
VVE en taalachterstanden

355 verschillende regelingen voor voorschoolse educatie

Elke gemeente heeft een eigen beleid wat betreft voorschoolse educatie (VE) en daardoor zijn er honderden regelingen. Voor sommige ouders is de drempel zo hoog, dat peuters niet meer komen. ‘Daardoor hebben ze veel ontwikkeling gemist’, zegt de Amsterdamse basisschooldirecteur Ferdinand van Veen.
VVE en taalachterstanden

BMK, BK en SWN willen tweede aanvraagtermijn subsidie VE-programma’s

Branchepartijen BMK, BK en SWN verzoeken minister Arie Slob (Onderwijs) een tweede aanvraagtermijn in te stellen voor de subsidieregeling Inhaal- en Ondersteuningsprogramma’s Voorschoolse Educatie en deze uit te breiden tot en met de zomervakantie van 2021.

Subsidie voor aanvullend VE-aanbod in schoolvakanties

Met het sluiten van de kinderopvang van 15 maart tot 11 mei, kwam ook de voorschoolse educatie aan peuters stil te liggen. Om achterstand te voorkomen, stelt het kabinet 7 miljoen euro beschikbaar. Vanaf 15 juni kunnen VE-aanbieders een subsidieaanvraag indienen.

Informatiebijeenkomsten over uitbreiding uren VVE

Brancheorganisatie Kinderopvang organiseert samen met Sociaal Werk Nederland ook in oktober informatiebijeenkomsten over de urenuitbreiding voorschoolse educatie. Ed Buitenhek legt tijdens de bijeenkomsten een aantal uitvoeringsscenario's uit, om te voldoen aan de verplichte 16 uur voorschoolse educatie vanaf augustus 2020.
VVE en taalachterstanden
VVE

Internetconsultatie gestart over niet-geschoolde VVE-krachten

Als het aan sectorpartijen en minister Arie Slob van Onderwijs ligt, moet het binnenkort mogelijk zijn om nog niet VVE-geschoolde beroepskrachten in te zetten in de vroeg- en voorschoolse educatie (VVE). Maar voor het zover is, mogen eerst mensen uit de sector zelf hierover hun mening geven in een speciale internetconsultatie.

Toegankelijkheid voorscholen: te vroeg voor conclusies

Hoewel er wel wordt gesproken over stagnerende instroom van achterstandspeuters sinds de harmonisatie, is het nog te vroeg voor conclusies. ‘Dit is een overgangsfase. Straks zijn er nieuwe ouders die alleen de nieuwe situatie kennen.’

Educatief tekort in kinderopvang aanpakken

Uit de Landelijke Kwaliteitsmonitor Kinderopvang van 2017 blijkt dat de educatieve kwaliteit van de kinderopvang te wensen overlaat. Net als elders in de wereld, overigens. Dit komt erop neer dat beroepskrachten kansen onbenut laten om de ontwikkeling van kinderen te stimuleren.

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.

Uitgelicht congres

Jaarcongres Management Kinderopvang 2021