VVE en taalachterstanden

Taal

Kinderen die thuis een andere taal spreken, hoe ga je daarmee om?

Sommige kinderen spreken thuis een andere taal dan op de kinderopvang. Vaak hebben deze kinderen de Nederlandse taal binnen mum van tijd onder de knie. Toch zijn er ook uitzonderingen: kinderen die niet goed uit hun woorden komen of helemaal niets zeggen. Hoe kun je daar als pedagogisch professional mee omgaan?

Om voor te lezen. Max en Lisa – Znarkoloris

‘Zullen we weer soep maken?' Max heeft zijn koksmuts op zijn hoofd gezet en trekt een schortje aan. In zijn hand houdt hij een houten soeplepel vast. Hij lijkt weer echt een top-kok.

Frans Timmermans: ‘Maak van kinderopvang een publieke voorziening vanaf 2 jaar’

‘Weet je wat enorm zou helpen tegen de toenemende taalachterstanden bij kinderen? Van kinderopvang weer een publieke taak maken.’ Dat zei Frans Timmermans, lijsttrekker van Groen Links-PvdA, onlangs tijdens het verkiezingsdebat van College Tour. Bekijk hier meer standpunten van politieke partijen omtrent kinderopvang.
Samenwerken

Wij Samen: ‘Met een logopediste in huis, voelt een observatieverzoek minder zwaar’

In de serie Wij Samen brengen we originele, inspirerende en leerzame samenwerkingen in de kinderopvang in beeld. In deel 6: de samenwerking tussen GO! Kinderopvang en logopediste Sandra Wedding. ‘Wij zijn als peuterspeelzaal of dagopvang vaak de eerste partij die iets kan opmerken over de ontwikkeling van een kind. Dat is kwetsbaar, maar ouders waarderen het dat wij het beste uit hun kind willen halen.’
Zorgenkinderen
School kapstok jassen

PO-Raad pleit voor meer actie in strijd tegen kansenongelijkheid

De PO-Raad vindt dat het kabinet meer moet doen om de kansengelijkheid van kinderen te vergroten. In aanloop naar het Tweede Kamerdebat op woensdag 7 juni pleiten ze voor drie wezenlijke veranderingen, waar ook de kinderopvang in betrokken wordt. Dit met als doel dat álle kinderen zoveel mogelijk dezelfde ontwikkelkansen krijgen.

‘Baken de rol van de pedagogisch coach goed af’

Om te zorgen dat pedagogisch coaches hun werk zo goed mogelijk kunnen doen, zijn twee zaken cruciaal. De rol die de coach aanneemt en een goede relatie met de gecoachte medewerker. Dat concludeert Seynabou Kane in haar master thesis.

Utrechtse kinderopvang neemt VE over van Spelenderwijs

Vijf Utrechtse kinderopvangorganisaties nemen per 1 januari 2020 de voorschoolse educatie over van Spelenderwijs Utrecht. Kind & Co en Ludens lichten de samenwerking toe.

Leeuwarder model blijkt effectief

De Friese gemeente Leeuwarden is al jaren bezig met het vormen van Integrale Kindcentra (IKC) en was in 2013 één van de eerste gemeentes die een IKC telde. Inmiddels volgt 90 procent van de peuters een vve-programma. Wethouder Marianne van Hall vertelt over het succesvolle ‘Leeuwarder model’.
Baas.jpg

Vandaag zijn Faida en Sasa de baas

Voor één dag mogen kinderen tijdens ‘Baas van Morgen’ de baas spelen over een organisatie. Dat betekent dat Faida en Sasa bij Korein en Yasmine bij de SWKGroep het voor het zeggen hebben.
VVE en taalachterstanden
1Jaaroverzicht-pm'er.jpg

Meest gelezen nieuws voor pm’ers in 2016

Voor pedagogisch medewerkers was 2016 een bewogen jaar met vooral veel aankondigingen voor de toekomst die het werk volledig gaan veranderen. Wat was belangrijk in 2016?

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.

Uitgelicht congres

Masterclass Opvallend gedrag bij kinderen

Hotel de Reehorst