VVE en taalachterstanden

‘Een huis voor Harry’ Prentenboek van het Jaar

Waar lezen we uit voor tijdens het Voorleesontbijt van 2019? De keuze voor het prentenboek van het jaar is gevallen op ‘Een huis voor Harry’ van Leo Timmers.
1 Kinderboekenweek Humanitas.jpg

Bso-kinderen Humanitas schrijven eigen kinderboek

Kinderen van 170 bso’s van Kinderopvang Humanitas krijgen de kans om hun eigen kinderboek te schrijven.
Robin de robot.png

Robin de robot leert peuters Engels

Het eerste experiment met Robin de robot op peuterspeelzalen en kinderdagverblijven in Tilburg is afgerond.
Wat doet het met kinderen dat zij van sporthal naar sporthal worden versleept. Kinderen zijn flexibel? Dat is een te gemakkelijk excuus.

Kinderopvang laat vluchtelingkind weer even kind zijn

Het welzijn van vluchtelingenkinderen in Nederlandse opvangcentra/sporthallen staat onder druk. Sommige kinderopvangorganisaties trekken zich het lot van deze kinderen aan en gaan tot actie over.
Als de pedagogisch medewerker veel ontwikkelingsstimulerende activiteiten aanbood of begeleidde

Vve werkt beter in gemengde groep

Kinderen profiteren het meest van voor- en vroegschoolse educatie (vve) als zij deel uitmaken van een gemengde groep. Dus met kinderen zonder (taal)achterstand. Dit blijkt uit promotieonderzoek van orthopedagoog Annika de Haan.
Simon van der Geest schreef dit jaar het Kinderboekenweekgeschenk: Per ongelukt!

Natuur en techniek in 61e Kinderboekenweek

Jeugdige boekenliefhebbers kunnen vanaf woensdag weer hun hart ophalen tijdens de Kinderboekenweek. Het evenement viert dit jaar zijn 61e editie en heeft als motto 'Raar, maar waar!'.
De conclusie dat cognitieve vaardigheden van net zo'n groot belang zijn als sociale levenslessen

Sociaal-emotionele ontwikkeling bepalend voor levensloop

Als peuters op de peuterspeelzalen worden gestimuleerd in hun sociaal emotionele ontwikkeling, boeken zij op latere leeftijd meer succes. Dit concluderen Amerikaanse onderzoekers.
kind hulpverlening

Vroeg ingrijpen bij autisme helpt

Vroegtijdige interventie bij peuters met een autismespectrumstoornis verbetert hun intellectuele capaciteiten en vermindert de symptomen.
VVE en taalachterstanden
Kwaliteit peuterspeelzaal vergelijkbaar met kinderdagverblijf

Kwaliteit peuterspeelzaal vergelijkbaar met kinderdagverblijf

De kwaliteit op een peuterspeelzaal verschilt nauwelijks met de kwaliteit op een kinderdagverblijf. Of het een VVE-locatie is of niet, maakt ook weinig verschil. Dit concluderen onderzoekers van het Kohnstamm Instituut. VVE-groepen laten eigenlijk alleen een betere kwaliteit zien bij het item ‘boeken’. Dat is een magere score omdat er door de overheid juist fors in VVE-groepen wordt geïnvesteerd.
VVE en taalachterstanden
‘Kwaliteitimpuls pm’ers moet beter’

‘Kwaliteitimpuls pm’ers moet beter’

Ten overstaan van toehoorders uit de kinderopvangbranche, collega’s en familie heeft bijzonder hoogleraar Ruben Fukkink zijn oratie uitgesproken. Hierin vertelde hij hoe het er nu voorstaat met de pedagogische kwaliteit en hoe deze verbeterd kan worden. Vooral de educatieve stimulering laat, ondanks hoge VVE-investeringen, te wensen over. Fukkink gaat op zoek naar bewezen effectieve methoden die de kwaliteit in de kinderopvang de komende jaren kunnen versterken.

Over vve en taalachterstanden

Taalachterstanden zo vroeg mogelijk voorkomen

Voor peuters met een taalachterstand is er vroeg- en voorschoolse educatie, ook kinderen zonder achterstand komen op de kinderopvang en de peuterspeelzaal met deze educatieve programma’s in aanraking. Pedagogisch medewerkers leren om peuters al op jonge leeftijd spelenderwijs en themagericht taal bij te brengen en meteen andere ontwikkelingsgebieden aan te spreken. Gemeenten krijgen subsidie om achterstanden aan te pakken. Hier gaat veel geld in om en er is nogal eens kritiek over de efficiëntie van de huidige VVE-methodieken. In dit dossier leest u meer over deze discussie en andere VVE-gerelateerde onderwerpen.

Lees meer

Bij een onderwijsachterstand presteert een kind met bepaalde omgevingskenmerken minder goed in het onderwijs in vergelijking met een kind met eenzelfde leerpotentieel, maar zonder die kenmerken. Het onderwijsachterstandenbeleid is gericht op het verminderen en voorkomen van onderwijsachterstanden. Binnen dit beleid krijgen peuters met een risico op een onderwijsachterstand door middel van voor- en vroegschoolse educatie spelenderwijs een stimulerend en taalrijk aanbod waarmee hun ontwikkeling op het gebied van taal, rekenen, motoriek, en op sociaal-emotioneel vlak op gestructureerde en samenhangende wijze wordt gestimuleerd. Het is de bedoeling dat deze deze kinderen een betere start op de basisschool (groep 3) maken en een toekomstige onderwijsachterstand mogelijk worden voorkomen of verminderd.

Randvoorwaarden
Voorschoolse educatie wordt aangeboden in VVE-groepen op kinderopvanglocaties of peuterspeelzaallocaties en is gericht op peuters tussen 2 en 4 jaar. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid ten aanzien van VVE. De randvoorwaarden voor de kwaliteit van VVE zijn geregeld in het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie. De werking van dat Besluit is naar aanleiding van de cohortstudie pre-COOL geëvalueerd. Het is het eerste Nederlandse onderzoek waarin gebruik is gemaakt van een begintest en waarin peuters tussen 2 en bijna 6 jaar zijn gevolgd in hun ontwikkeling, vanaf het moment dat zij naar een voorschoolse voorziening gaan, tot op de basisschool.

Pre-COOL
Uit het pre-COOL onderzoek blijkt dat VVE eraan bijdraagt dat peuters uit de doelgroep hun achterstand grotendeels inlopen. Het onderzoek laat zien dat deelname aan VVE kan compenseren voor onvoldoende stimulatie in de thuisomgeving. Daarbij toont het onderzoek aan dat een hoge educatieve kwaliteit van de voorschoolse voorziening van belang is voor de ontwikkeling van de aandachtfunctie die een belangrijke voorspeller is voor latere schoolse vaardigheden. Ook uit internationaal onderzoek blijkt dat een hogere, met name educatieve, kwaliteit van voorschoolse voorzieningen leidt tot een betere sociale ontwikkeling, tot een grotere mate van zelfregulatie en tot beter ontwikkelde cognitieve vaardigheden.

Discussie over effectiviteit
Er is in Nederland veel discussie over de effectiviteit van VVE. Zo bleek uit een inventariserend onderzoek van hoogleraar Ruben Fukkink in 2015 dat VVE niet effectief is. Later liet hij in een eigen onderzoek zien dat VVE in combinatie met VIB wel effect sorteert. De overheid blijft onverminderd inzetten op een achterstandenbeleid met gebruikmaking van VVE. Wel worden de VVE-gelden de komende jaren op een andere manier verdeeld. De kleinere gemeentes krijgen meer en de grote gemeentes minder. Dit heeft tot veel protest van grote gemeenten geleid omdat zij inmiddels een infrastructuur hebben opgebouwd van voorscholen en VVE-klassen. Bezuinigigen betekent een gedeeltelijke afbraak van die voorzieningen.

Educatieve kwaliteit
Uit peilingen met betrekking tot de kwaliteit op Nederlandse kinderdagverblijven en peuterspeelzalen blijkt dat de pedagogische kwaliteit goed is, maar dat de educatieve kwaliteit verbetering behoeft. Zo scoorde ruim driekwart van de pedagogisch medewerkers (werkzaam op een kinderdagverblijf) een onvoldoende voor ontwikkelingsstimulering en begeleiding van interacties tussen kinderen. En ook op peuterspeelzalen waren deze educatieve vaardigheden gemiddeld genomen matig tot onvoldoende aanwezig. Ook uit een andere studie blijkt dat Nederlandse pedagogisch medewerkers wel goed in staat zijn om emotionele en gedragsondersteuning te bieden, maar moeite hebben met de educatieve ondersteuning van kinderen. Om de effecten van VVE te verhogen, zijn enkele maatregelen nodig.

Aanpassingen Besluit
De aanpassingen van het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie zetten in op verhoging van de kennis en vaardigheden van de beroepskracht VVE, een betere kwaliteitszorg op VVE-locaties en indirect op verbetering van het toezicht. Zo moet het taalniveau van pedagogisch medewerkers omhoog. Pm’ers die in VVE-groepen werken, moeten naar niveau 3F op de onderdelen Mondelinge Taalvaardigheid en Lezen.

Innovatiecentra VVE
Onderzoek speelt een rol in het zoeken naar factoren die de kwaliteit en effectiviteit van VVE verbeteren. Vanaf het schooljaar 2017/2018 wordt via innovatiecentra onderzoek gedaan naar (potentieel) succesvolle VVE-interventies in de praktijk. Uitbreiding van het aantal uren VVE wordt bijvoorbeeld gezien als een manier om de effectiviteit van VVE te vergroten. Maar deze maatregel is kostbaar en de effectiviteit ervan hangt naar verwachting mede af van de kwaliteit van het aanbod. Binnen de innovatiecentra kan onderzocht worden in hoeverre, op welke manieren en in welke omstandigheden het aantal uren VVE van invloed is op de effectiviteit ervan. Deze innovatiecentra spelen ook een rol bij het delen van wetenschappelijke kennis en goede voorbeelden, zo is te lezen in de toelichting op het Besluit basisvoorwaarden kwaliteit voorschoolse educatie.

Uitgelicht congres

Masterclass Opvallend gedrag bij kinderen

Hotel de Reehorst