Spelen en speelgoed

Spelen in de kinderopvang

Spelen is leren, leren is spelen

Spelen klinkt zo eenvoudig, toch hebben kinderen, zeker als ze nog klein zijn, best eens hulp nodig van een volwassene. Als pedagogisch medewerker moet je geschikte voorwaarden bieden voor kinderen waarin ze zich veilig voelen om te spelen, maar soms ook een grens over durven gaan. Ook is spelen belangrijk om de sociale ontwikkeling van kinderen te stimuleren en leren kinderen letterlijk door te spelen. Meer

Spelen en speelgoed

Spelen is de natuurlijke manier van jonge kinderen om te leren en hun omgeving te verkennen. Spelen geeft plezier. Jonge kinderen houden ook van een speelse omgang met volwassenen. Samen grapjes maken en liefst vertrouwde grapjes waarvan het kind de afloop kent. Bijvoorbeeld ‘Zo rijdt een damespaard, een damespaard ….’ Met het boerenpaard als groots hoogtepunt.

Door te spelen oefenen kinderen hun sociale, emotionele, cognitieve, morele en communicatieve vaardigheden die ze nodig hebben. Het spel geeft hun de natuurlijke motivatie om niet boos en ongelukkig te worden tijdens de lange weg van oefenen, oefenen, klein en afhankelijk te zijn.

Spelvormen die veel voorkomen bij jonge kinderen zijn:

  • Hiertoe behoren alle vormen van bewegen die kinderen uit plezier vanzelf doen. Het trappelen van de baby, slaan met hun handjes, het kruipen, vallen, opstaan en lopen. De dreumesen houden van springen, hard lopen, rollen en klimmen. De peuters glijden, fietsen, klimmen en schommelen.
  • Fantasiespel of rollenspel. Rond hun tweede jaar gaan kinderen doen alsof. Ze houden hun doekje tegen hun gezicht en doen alsof ze slapen. Ze voeren de pop. Ze racen met auto’s. Ze spelen in het keukentje, winkeltje of de huishoek. Ze spelen tijger of leeuw en jagen anderen schrik aan. In hun fantasie- en rollenspel kunnen kinderen die klein en afhankelijk zijn, hun verlangens uitspelen om de baas te zijn en macht te hebben. Door gebeurtenissen die veel indruk hebben gemaakt na te spelen, krijgen ze er greep op.
  • Speel- en leerspelletjes. Dit zijn puzzels, insteekvormen, legosteentjes en boekjes. Spelvormen waarbij de fijne motoriek en gevoel voor kleuren, vormen en voorstellingen worden geoefend.
  • Exploratief en constructiespel. Dit is het spelend uitproberen van zand, water, plantjes, planken en takken, blokken en kartonnen dozen. Vanaf hun derde jaar gaan kinderen steeds meer bouwen met materialen.

(uit: Pedagogisch kader kindercentra 0 – 4 jaar)

Voorwaarden scheppen
Pedagogisch medewerkers hebben verschillende middelen om spontaan spel en leren bij de kinderen te ontlokken. De belangrijkste zijn:

  • De inrichting en indeling van de ruimte binnen en buiten. Hierdoor ontlokken pedagogisch medewerkers bepaalde spelvormen. Ze zetten fietsjes neer, en verschillende peuters willen fietsen. Ze leggen een Pietenpak in de verkleedhoek en de kinderen spelen Sinterklaas en Piet. Door de indeling van de ruimte in hoeken snappen de kinderen de ruimte en storen ze elkaar niet.
  • De groepsindeling en dagritme. Pedagogisch medewerkers kunnen bijvoorbeeld een plusgroepje maken van driejarigen uit verschillende groepen. Met speciaal gekozen materialen kunnen oudere kinderen hogere niveaus van spel bij elkaar ontlokken. Door indeling van de kinderen in groepjes zorgen pedagogisch medewerkers ervoor dat kinderen elkaar stimuleren. Het dagritme sluit aan bij het bioritme en behoeftes van kinderen.
  • Observeren, doelen stellen en plannen vanuit kennis van en inzicht in de ontwikkeling van de kinderen en van de mogelijkheden om kansen te grijpen en te maken. Observeren is de natuurlijke houding en activiteit van pedagogisch medewerkers. Ze doen dat om voortdurend sensitief op kinderen te kunnen inspelen. (Uit het Pedagogisch kader kindercentra 0 -4 jaar)

Uitgelicht

Nieuws

Kind ontdekt grens door risicovol spelen

Risicospel maakt kinderen zelfredzaam. Maar in de praktijk waarschuwen we kinderen dat ze vooral voorzichtig moeten spelen. Wat zijn de pluspunten van risicovol spelen?
Nieuws

Geef jongens de ruimte

Het onderscheid tussen jongens en meisjes is niet altijd zo duidelijk: er zijn ook jongensachtige meisjes, en andersom. Maar in grote lijnen zijn er verschillen waar je in het activiteitenaanbod en in de dagelijkse omgang met de kinderen rekening mee kunt houden.
Nieuws

Speelgoedvrije kinderopvang: de voor- en tegenstanders

Nieuw is het niet, maar het levert wel discussie op: speelgoedvrije weken of zelfs maanden in de kinderopvang.
Nieuws

Zeven tips om vrij spel te stimuleren

Vrij spel is voor kinderen misschien wel leerzamer dan voorgekauwde activiteiten. Door te spelen leren kinderen interactievaardigheden. Speltherapeute Marlies Greve geeft tips hoe je eigen spel bij kinderen kunt stimuleren en hoe je dit op ouders overbrengt.

Meest gelezen

Uitgelicht congres

Congres Inclusie voor het jonge kind

Landgoed Zonheuvel