Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Blog Ruben Fukkink - Vijf typen opvoeders

In Nederland gaat de afbraak van de kinderopvang in een niets en niemand ontziend tempo door. In een steeds sneller tempo hollen we de kinderopvang verder uit. Ontslagen pedagogisch medewerkers lopen ondertussen de deur plat bij het arbeidsbureau.
Blog Ruben Fukkink - Vijf typen opvoeders

De kinderen zijn ondertussen thuis bij een (of beide) ouders, bij opa en oma en/of de buurvrouw, en dan nog een dagje op de peuterspeelzaal of het kinderdagverblijf om de week rond te krijgen. Met deze Nederlandse lappendeken van opvoeding en kinderopvang in de week combineren gezinnen met jonge kinderen zo, heel pragmatisch, elke variant van opvoeding die er bestaat. De onderzoeker Kremer onderscheidt precies vijf typen en dat is mooi, want dan hebben we er één voor elke dag van de werkweek. Het traditionele gezinsideaal doen we bijvoorbeeld op maandag met mama. Op dinsdag is het tijd voor gedeelde opvoeding-ideaal met papa. Op woensdag is het tijd voor intergenerationele zorg bij oma en opa. Donderdag blijft het kind bij de oppas, die Kremer overigens ‘surrogaat-moeder’ noemt. Vrijdag is het dan tijd voor professionele opvang. De Nederlandse praktijk laat zo een allegaartje zien van ‘visies’ die elkaar afwisselen door de week.

'Je kunt te snel krimpen, zoals in ons land, maar je kunt ook te snel groeien'

Een andere visie vindt u in Duitsland waar gezinnen vanaf 1 augustus een wettelijk recht hebben op kinderopvang. In Duitsland gaat de opbouw van de kinderopvang zo in een niets en niemand ontziend tempo door. In een steeds sneller tempo breidt men de kinderopvang verder uit. En er is ondertussen een gillend tekort aan pedagogisch medewerkers bij elk arbeidsbureau.

Uit een mailwisseling met mijn Duitse collega-onderzoeker Franziska Egert begrijp ik dat pedagogisch Duitsland in rep en roer is.  Je kunt te snel krimpen, zoals in ons land, maar je kunt ook te snel groeien. In Duitsland kunnen cursisten deze maand een ‘crash course’ volgen van 120 uur zodat men 1 september - ‘gründlich’ voorbereid? - aan de slag kan.

Welke pedagogische medewerker, in het oosten des lands, spreekt Duits en zoekt nog een baan?

Ruben Fukkink

Hoogleraar kinderopvang
Bekijk profiel

6 reacties

  • B Kruisdijk

    Citaat: 'Op de voorschool, in het leven geroepen voor kinderen met een taalachterstand, hebben we voor het gemak juffen met een taalachterstand neergezet'.

    Eigenlijk is het nog erger dat dit: ouders oefenen de hele zomervakantie dat je 'hij heeft' zegt, maar na een dagje BSO zeggen de kids weer 'hij heb'!!

    Zelf werkend geweest in de KO ondervond ik het altijd als een interessante maatschappelijke ontwikkeling, dat hoog opgeleide moeders, een groot deel van hun inkomen moesten inleveren om hun kinderen op een basis van slechte communicatie en taal, opgevangen te zien door derden.

    Het duurde ongeveer 1 1/2 jaar voordat ik deze waarneming werkelijk kon 'denken' - zo absurd leek het mij.

    Maar toen kwam ik er achter dat ik deze gedachte niet kon uitspreken. Ik zou dan onmiddelijk onder een soort verdenking van 'discriminatie' vallen.

    Want dat viel mij ook op: er heerst onuitgesproken een sociaal motto in Nederland!
    Verschillen mag je niet benoemen, dat is asociaal!

    En asociaal zijn betekent een 'Halsverbrechen' in Nederland!

    Daarom genoot ik net van bovenstaande commentaren. Ze bevestigen mijn waarnemingen.

  • hminkema

    Wel heb ik er moeite mee, Ruben, dat je die ene zorgdag van moeder aanmerkt als 'traditioneel gezinsideaal' en die ene zorgdag van vader als 'gedeelde opvoeding-ideaal'. Dat vind ik een onnodige bevestiging van vrouwen en mannen in traditionele rollen.

    Mijn vrouw werkt full-time, ik werk part-time. Merk je mijn dinsdagse papadag nu aan als 'traditioneel gezinsideaal' of als 'gedeelde opvoeding-ideaal'?

    In het eerste geval, wat nu als mijn vrouw weer part-time gaat werken en op de maandag thuis is als mama? Verandert dan je kwalificatie van mijn dinsdag?

    In het tweede geval, wat nu als mijn vrouw part-time gaat werken, ik full-time, en zij dus mijn dinsdag overneemt en krek dezelfde dingen met de kinderen doet als ik? Verandert ook dan je kwalificatie van die ouderlijke zorg op de dinsdag?

    Ja, er is een verschil in frequentie tussen mannen en vrouwen als het gaat om full- en part-time werken; en ja, er zijn vast ook enkele verschillen in de manier waarop zij hun ouderlijke zorg invullen. Maar ik denk dat we daarmee rolbevestigende kwalificaties niet kunnen rechtvaardigen. Sterker nog, ik denk dat we die - ook in onszelf - actief moeten bestrijden.

    Anders blijven papa's zich tweederangs opvoeders voelen en mama's zich werknemers met een schuldcomplex.

  • hminkema

    (4/4) De kinderopvang die 'voortgezet onderwijs' heet moet niet worden onderschat. Waar leerlingen in andere EU-landen in PO & VO samen 7000 lesuren naar school gaan, vangen Nederlandse scholen de leerlingen bijna 10.000 uren op. 3000 uur gratis kinderopvang per kind! Leuk voor de ouders. Nederlandse kinderen hebben de kortste schoolvakanties van Europa, en nog klagen Nederlandse ouders dat het wel een stuk minder mag, dat leraren maar eerder moeten terugkomen om weer hun kinderen les te geven, omdat ze het anders niet redden met hun werk en eigenlijk geen idee hebben hoe ze hun eigen kroost zes zomervakantieweken lang moeten verzorgen.

    Kortom: Nederland ligt in een kramp als het gaat om de kinderzorg.

    De volgende ramp dient zich al weer aan. Want de kinderopvang houdt op met 12 jaar. Voortaan komen kinderen vanaf de brugklas thuis in een leeg huis. De situatie die Bram Vermeulen in zijn ijzersterke lied 'Pauline' nog als schrijnend bezong, is dan de massale standaard geworden. Sleutelkinderen die aandacht tekort komen, een troosteloze hap uit de koelkast nemen, en de middag doorbrengen hangend op de bank of hangend op straat.

    Wat hebben we het toch weer goed voor mekaar gekregen.

  • hminkema

    (3/4) Aldus betalen Nederlandse ouders grotendeels zelf voor de kinderopvang, die in wezen deel is van de kurk waar onze nationale economie op drijft. In andere landen hebben ze in de gaten dat de collectieve voordelen van kinderopvang - de ouderlijke bijdrage aan het BBP en aan de schatkist, goed verzorgde en opgeleide kinderen - een duidelijke bijdrage vanuit dat collectief verdient; in Nederland vallen we dood over een kwartje en vinden dat ouders hun eigen hobby's - hun eigen Sem en Femke - maar moeten financieren. Kinderen niet als toekomst van een land maar als particulier tijdverdrijf.

    Hoe weinig we in wezen overhebben voor de zorg en het onderwijs aan onze kinderen, zie je ook als je let op de lage kwalificaties die we eisen van hun verzorgers en de uurlonen die we bereid zijn te betalen. Ben je in Duitsland al crèchemedewerker na een 'crash course' van drie weken, in Nederland is het een opleiding voor de kinderen die op de basisschool niet goed konden leren. Op de voorschool, in het leven geroepen voor kinderen met een taalachterstand, hebben we voor het gemak juffen met een taalachterstand neergezet. Je verzint het niet, maar het gaat over het Nederlandse onderwijs dus is het echt waar.

  • hminkema

    (2/4) De werkgeversvriendelijke kabinetten-Balkenende vonden het toch sneu dat die zielige werkgevers moesten bijdragen aan de kinderopvang van hun werknemers (wat ze lang niet altijd deden) en hevelde een aanzienlijk deel van de betaalplicht over naar de ouders. Zelfs de kleine vergoeding die kinderoppassende opa's en oma's en buurvrouwen kregen voor hun aandeel in de kinderopvang werd afgeschaft, want de kinderopvang moest 'professioneler'. Lees: duurder. Als gevolg daarvan worden kinderen nu weer teruggehaald van de dure professionele opvang (6,50 per uur) en belanden ze weer bij de opa's, omá's en buurvrouwen die Balkenende-IV niet professioneel genoeg vond om er kinderen aan bloot te stellen voor 2 euro per uur.

    Rutte-1 en -2 blijven comformatbel in die absurde groef, maar dan een graadje erger, met steeds hogere ouderbijdragen. Nergens in Europa betalen ouders zo veel voor kinderopvang als in Nederland. Partners van goedverdienende mannen of vrouwen brengen in feite hun hele zelfverdiende inkomen naar de kinderopvang.

  • hminkema

    (1/4) De ontwikkeling van de kinderopvang is in Nederland tamelijk absurd verlopen. Eerst duwde de overheid Nederlandse vrouwen de arbeidsmarkt op. Die moesten Nederland helpen uit het slop te trekken van de slappe economische periode rond 1980. De vrouwen gingen uiteindelijk graag, want het feminisme hielp en tweeverdienen bleek toen nog luxe op de leveren (de DINKY's - double income, no kids).

    Vervolgens werd het leven in de hoogconjunctuur steeds duurder. Want omdat tweeverdienende Bruin het kon trekken, verdrievoudigden in korte tijd de woonlasten en verdubbelden de zorgkosten (nog afgezien van de rentedragende studieleningen).

    Door die gestegen kosten moesten de double incomes mét kids opeens ook hevig aan de bak, niet voor de luxe maar voor het brood, en ontstond de échte nood aan kinderopvang. Daar werd iets voor geregeld in de nadagen van Paars. Elf jaar geleden nog maar.

    Daarna bleek dat de ambtenaren in Den Haag niet konden rekenen of plannen, en dat de opzettelijk gecreëerde arbeidsdeelname en de daaruit voortvloeiende daadwerkelijke behoefte aan kinderopvang onder noodzakelijk tweeverdienende ouders zo groot was, dat het niet op een koopje kon. Dat is jammer, want in Nederland is zorg voor kinderen pas goed als het op een koopje kan.

Of registreer je om te kunnen reageren.