Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

Seksueel misbruik: signalen herkennen en erover praten

Nu er opnieuw een misbruikzaak opduikt in de kinderopvang, wordt er veel gesproken over het herkennen van misbruik en hoe te handelen. Welke signalen zijn er als het gaat om seksueel misbruik bij kinderen? En hoe ga je vervolgens het gesprek aan met een kind? Wij verzamelden enkele tips.
signalen-misbruik-ANP.jpg
Hoe praat je met een kind dat (vermoedelijk) slachtoffer is van seksueel misbruik? - Foto: ANP

Kinderen die seksueel misbruikt zijn, geven daarover lichamelijk en geestelijk signalen af. In de volgende situaties kan er sprake zijn van seksueel misbruik:

  • slaapproblemen, bang zijn in het donker, nachtmerries,  extreme vrees voor ‘monsters
  • verlies van eetlust, eetproblemen, voortdurend buikpijn hebben zonder verklaarbare reden
  • plotselinge wisselingen in de stemming van het kind: ongelukkig zijn, boos zijn of plotseling teruggetrokken gedrag
  • vrees voor bepaalde mensen of plekken, bijvoorbeeld: het kind wil niet alleen gelaten worden met een oppas, huisvriend of familielid
  • een ouder kind dat zich gedraagt zoals een jong kind. Bijvoorbeeld weer bedplassen, duimzuigen of heel eenkennig worden
  • weigeren om over een geheimpje te praten dat het kind met een andere volwassene heeft
  • praten over een nieuwe, oudere vriend en daar vaak over de vloer komen
  • plotseling veel zakgeld hebben
  • seksueel gedrag vertonen dat niet bij de leeftijd past

Let op: het is niet zo dat een of enkele van deze signalen automatisch betekenen dat het kind seksueel misbruikt is.

Gesprek

Hoe praat je met een kind dat (vermoedelijk) slachtoffer is van seksueel misbruik? En hoe begin je als pm’er een laagdrempelig gesprek over misbruik met een groep kinderen?

Slachtofferhulp geeft enkele tips:

Forceer niet

  • Omdat het voor een kind waarschijnlijk een verwarrende situatie is geweest, kan het moeilijk zijn voor uw kind om hierover verder te praten. Houd daar rekening mee. Stel geen spervuur van vragen.
  • Kinderen laten het vaak merken als ze er genoeg over gepraat hebben. Blijf dan niet aandringen en forceer niet.
  • Probeer aan te sluiten bij de gevoelens van uw kind. Zijn of haar houding ten aanzien van het gebeuren kan heel dubbel zijn. Bijvoorbeeld: hij is heel aardig, maar doet soms ook raar. Respecteer dat uw kind dit (nog) zo ziet.

Stel open vragen

  • Laat uw oordeel over de situatie niet direct aan uw kind merken. Dit kan hem of haar belemmeren er verder over te praten.
  • Stel alleen open vragen. Een deel van het antwoord mag niet in de vraag doorklinken. Goed is: ‘Wat deden jullie samen?’, fout is: ‘Heeft hij wel eens aan je gezeten?’.
  • Als uw kind er wel over kan praten, probeer dan zo concreet mogelijk te blijven en probeer antwoord te geven op zijn of haar vragen. Dit kan betekenen dat u op kinderniveau wat aanvullende seksuele voorlichting geeft.

Slachtofferhulp biedt meer informatie over wat te doen bij (vermoedens van) seksueel misbruik >>>

Trauma

Werk je met een kind dat seksueel misbruikt is of een ander trauma te verwerken heeft? Augeo geeft informatie over traumasensitief werken. 'Veiligheid is een basisvoorwaarde voor kinderen om zich te kunnen ontwikkelen. Bij kinderen met ingrijpende ervaringen is dat basisgevoel niet vanzelfsprekend. Hun stressysteem is vaak ontregeld, waardoor ze alert zijn op mogelijk gevaar. Hierdoor kunnen ze moeilijk ontspannen. Veiligheid bieden begint ermee dat je basishouding rustig, betrouwbaar en voorspelbaar is.' Lees meer over traumasensitief werken in het Augeo Magazine.

Is het niet mogelijk om met een kind te praten, omdat hij/zij nog een baby of peuter is of niet kan of wil praten, maar heb je wel een vermoeden van misbruik? Neem dan contact op met Veilig Thuis. Veilig Thuis is 24/7 bereikbaar via 0800-2000 (gratis).

Frida Noordzij

Of registreer je om te kunnen reageren.