Registreren Waarom moet u zich registreren voor deze site? Lees meer

100 procent veilige kinderopvang bestaat niet

Vierogenprincipe, continue screening, Verklaring Omtrent Gedrag en een open aanspreekcultuur in het team; al deze maatregelen konden niet voorkomen dat de kinderopvang weer het toneel was van een misbruikzaak. Wat kan de kinderopvang nog meer doen om een veilige omgeving voor kinderen te garanderen? Of moeten we erkennen dat misbruik op de groep nooit helemaal te voorkomen is?
Veilige-kinderopvang-ANP.jpg
De bso in De Bilt waar het misbruik heeft plaatsgevonden. - Foto: ANP Photo

De schok is groot nadat woensdag bekend werd dat een 27-jarige pedagogisch medewerker op een bso in De Bilt twee meisjes heeft misbruikt. De man heeft inmiddels bekend en is vastgezet. Kinderopvangorganisatie Partou en het Openbaar Ministerie praatten bezorgde ouders tijdens een informatieavond bij. Er is vooralsnog geen reden om te denken dat de man meer slachtoffers heeft gemaakt. De politie is nog bezig met het onderzoeken van zijn computer en telefoon.

Weerbaar en heldhaftig

Kinderopvangorganisaties krijgen op deze “zwarte dag” te maken met vragen van bezorgde ouders. Dat krijgt Saskia Speelman van de Brancheorganisatie terug van de leden. ‘Daarnaast hebben vooral mannelijke pm’ers het lastig vandaag. Zij verdienen extra ondersteuning om om te gaan met de zorgen van ouders, collega’s en kinderen.’ Ruben Fukkink, hoogleraar Kinderopvang denkt dat de kinderopvang vandaag haar “verlies” mag nemen. Maar dat het zich ook moet oprichten door te laten zien wat er allemaal al gebeurt om de veiligheid van kinderopvang te vergroten. ‘Na de zedenzaak is er enorm geïnvesteerd in veilige kinderopvang. Daarmee is de kinderopvang altijd nog veiliger dan de gemiddelde sportvereniging of scoutingclub’ zegt Fukkink.

Volgens de hoogleraar laat dit incident zien dat, hoe afschuwelijk ook, je als pm’er niet wegkomt met misbruik. ‘Misbruik plegen in de bso leidt uiteindelijk tot professionele zelfmoord. Dat komt ook doordat de twee kinderen in deze kwestie weerbaar en heldhaftig genoeg waren om het misbruik meteen te melden. ‘ Fukkink vindt ook dat Partou professioneel heeft gehandeld door ouders zo snel te informeren.

Camera's

Bij Partou is de schok groot, vertelt Katinka Reuling voorzitter van de raad van bestuur op Radio 1. ‘De impact is heel groot. Daarom zetten we deze periode onze pedagogisch coaches in om pm’ers te begeleiden.' Misbruik zoals dit voorkomen, lijkt Reuling ook in de toekomst erg lastig. Daar sluit Gjalt Jellesma van BOinK zich bij aan. Op Radio 1 zegt hij:  ‘Na het Hofnarretje heeft de sector nagedacht over hoe je misbruik in de kinderopvang kunt voorkomen. Maar er zijn grenzen wat je kunt doen als kinderopvangorganisatie. Er bestaat geen 100 procent veilige omgeving en je kunt het land onmogelijk volhangen met camera’s.’

Jellesma vindt de vergelijking die nu wordt gemaakt tussen het misbruik bij het Hofnarretje en nu bij Partou onterecht. ‘Dat ging om weerloze kinderen in de dagopvang binnen een organisatie waar van alles mis was. Dit is anders.’ Dat vindt ook Saskia Speelman van de Brancheorganisatie: ‘In de bso wil je kinderen waardevolle vrije tijd geven. Daar hoort ook een zekere privacy bij. Fukkink rekent voor dat er tijdens een opvangdag in de vakantie soms vier activiteiten tegelijk zijn. ‘Zet je op elke activiteit vier ogen, dan moet je acht pm’ers inzetten. Behalve de kosten, is dit onnodig en overgecontroleerd voor de bso waar je kinderen juist hun vrijheid gunt.’

Vierogenprincipe

Begin mei kwam de invoering van een vierogenprincipe in de bso nog even ter sprake. Maar de brancheverenigingen, BOinK, Sociaal Werk Nederland en FNV spraken zich toen tegen de invoering uit. Minister Asscher heeft toen besloten dit principe niet in te voeren voor de bso. Op social media klinken wel veel geluiden voor het invoeren van een vierogenprincipe voor de bso. Zo schrijft iemand op de Facebookpagina van Kinderopvangtotaal: ‘Toch maar weer vierogenbeleid op de bso...begrijp eigenlijk niet waarom dit op de bso niet verplicht is.‘ Saskia Speelman van de Brancheorganisatie vindt het te vroeg om nu al over nieuwe maatregelen te praten. Maar onze sector is natuurlijk permanent in ontwikkeling, dus hier kunnen we zeker met elkaar over in gesprek gaan.’

Geert de Wit, bestuurslid van BMK spreekt zich tegen de invoering van het vierogenprincipe in de bso uit. 'Daarmee creëren we de illusie dat misbruik nooit meer voorkomt. En dat is niet het geval hebben we ook gezien bij de 0-4 opvang.' Bovendien vindt De Wit dat als je zoiets invoert, je dat niet geïsoleerd moet benaderen. 'Als een kind na 15.00 uur op de bso komt heeft hij al een schooldag achter de rug met vaak maar één leerkracht op een nog grotere groep. het heeft geen zin om alleen het vierogenprincipe na 15.00 uur in te voeren.'

Mannen op de groep

Het weren van mannen in de kinderopvang wordt door alle gesprekspartners van de hand gewezen. ‘Mannen worden daarmee onterecht bij voorbaat in het beklaagdenbankje gezet. Zoiets mag niet in een rechtsstaat’, zegt Fukkink. Reuling zegt zich bij Partou onverminderd in te blijven zetten voor mannen op de groep die bij de opvoeding van kinderen juist van toegevoegde waarde zijn. Maar er valt wel wat te leren van dit vreselijke incident, vindt hoogleraar Fukkink. ‘Bijvoorbeeld hoe belangrijk het is om kinderen al jong weerbaar te maken en bij te brengen wat normaal seksueel gedrag is en wat niet. Door het optreden van de twee meisjes werd de zaak aan het rollen gebracht en kan voorkomen worden dat deze man ooit opnieuw in de kinderopvang gaat werken. Daar ligt ook een taak voor de kinderopvang.’

Marianne Velsink

3 reacties

  • Joris Bijvoets

    Traditioneel cameratoezicht met normale camera's geven een schijnveiligheid: er wordt nauwelijks naar gekeken, en het toezicht is uitermate eenvoudig te omzeilen. Beter is een slimme camera-oplossing, waarbij computers als eerste de beelden interpreteren, en pas mensen er bij halen als er afwijkend gedrag wordt gesignaleerd. Een dergelijke oplossing bestaat al ruim twee jaar voor de kinderopvang.

  • EJW Poerink

    Hele nare zaak dit, zeker nu meer ouders aangifte hebben gedaan. Jellesma kan wel roepen dat kinderen in privesituaties meer risico op misbruik lopen (al moet je dat niet tegen de nu betrokken ouders zeggen) en dat we moeilijk 'het hele land' vol camera's kunnen gaan hangen - maar na een volgend incident zal cameratoezicht mogelijk wel degelijk als preventief middel worden ingezet/verplicht. Voor de ondernemer is dit iig een stuk goedkoper dan vierogenprincipe op bso in moeten voeren.

  • P Bekkema

    Verschrikkelijk wat er gebeurt is voor de twee meisjes. Ik hoop dat zij optimale hulp krijgen.
    Voor de kinderopvang is dit weer een nare situatie. Door de "verdachte" man komt de hele kinderopvangorganisatie in een kwaad daglicht te staan. Met name mannelijke PM ers krijgen het weer te verduren. In de Bso is het onmogelijk om alles te beveiligen, dit zou volgens mij ook geen optimale pedagogische situatie meer zijn.

Of registreer je om te kunnen reageren.