De berichtgeving over het eventuele verliezen van het zelfstandige ondernemerschap van gastouders door de nieuwe Wet kinderopvang zorgde voor een hoop onrust. Een woordvoerder van het ministerie van OCW laat weten dat gastouders niet per definitie hun zelfstandigheid verliezen vanwege de nieuwe Wet.

Geen sprake van gezagsverhouding
'Of een gastouder zelfstandig ondernemer is, dan wel dat er sprake is van een dienstbetrekking tussen gastouderbureau en gastouder, hangt af van de persoonlijke situatie en omstandigheden. Het enkele feit dat vanaf 2010 het betalingsverkeer via het gastouderbureau moet lopen, en gastouders veelal nog slechts facturen sturen naar één gastouderbureau, betekent niet zonder meer dat een gastouder geen zelfstandig ondernemer meer kan zijn', aldus een woordvoerder.
Een gastouder verliest pas zijn zelfstandigheid als er sprake is van een gezagsverhouding tussen de werknemer en de werkgever, dus als de werkgever de mogelijkheid heeft om opdrachten en aanwijzigen te geven voor het werk dat moet worden gedaan. In zo'n relatie staan (de meeste) gastouders en de gastouderbureaus niet tot elkaar.

Duidelijk contract met gastouderbureau
Leo kits reageert namens belangenbehartiger ZZP Nederland: 'Alles komt dus kennelijk aan op hoe een en ander verwoord wordt in het contract dat de gastouder aangaat met het gastouderbureau. Er moet duidelijk instaan dat het debiteurenrisico bij de zelfstandige gastouder blijft. Daarnaast is een verklaring arbeidrelatie aanvragen erg zinvol omdat dan kan worden gezien hoe de belastingdienst het werkverband ziet: Als zelfstandig ondernemerschap of als een vorm van dienstbetrekking.'

Advies: Verklaring Arbeidsrelatie opvragen
Het Ministerie van OCW adviseert gastouders om bij de Belastingdienst een verklaring arbeidsrelatie aan te vragen. Zo krijgen zij meer duidelijkheid hoe de Belastingsdienst u ziet, als zelfstandige met de voordelen van aftrekposten, of als iemand in (loon)dienstbetrekking zonder aftrekposten.
Het Ministerie benadrukt de noodzaak van facturatie via gastouderbureaus omdat is gebleken dat de huidige betalingsstructuur de mogelijkheid biedt tot misbruik van de regeling. Dat het een beetje dubbelop dat zowel de gastouder als het gastouderbureau een boekhouding moeten bijhouden wordt erkend, maar dit dubbele werk blijkt noodzakelijk om de huidige misstanden in de gastouderopvang tegen te kunnen gaan.
Om gastouders te ondersteunen bij de wijzigingen is een implementatiebureau opgezet. Bekijk hier de website >>

Iemand al ervaring?
ZZP roept gastouders op om te reageren als zij al werken met een contract waarin het zelfstandige gastouderschap gewaarborgd is. Ook gastouders die ervaring hebben met het aanvragen van een Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) worden opgeroepen zich te melden. ZZP Nederland wil graag een standaardcontract opstellen en een invullijst voor de VAR om gastouders te helpen die hun zelfstandigheid nog niet gegarandeerd hebben.

Lees ook: Gastouders verliezen hun zelfstandigheid 08-10-2009